دانشگاه گیلان تحقیقات غلات 2252-0163 6 4 2016 12 21 Investigating the compatibility of bread wheat genotypes using Eberhart-Russell, simultaneous selection, bi-plotand non-parametric rankingmethods بررسی سازگاری ژنوتیپ های گندم نان با استفاده از روش های ابرهارت راسل، غیرپارامتری رتبه ای،گزینش هم‌زمان و بای پلات 451 464 2277 FA علیرضا تاری نژاد دانشیار، گروه بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران Journal Article 2014 08 17 To study the stability of 20 bread wheat genotypes forgrain yield and yield components, an experiment was carried outinrandomized complete block design with two replications in five environmentsin East Azarbaijan provience, Tabriz and Meyane agricultural stations, Iran,during 2011-2014. The results of combined analysis of variance showed that the genotype × environment interaction was significant (at least p<0.05) for yield and yield components. Therefore,the stability analysis of the studied genotypes was conducted for yield and yield components usingEberhart and Russull, simultaneous selection and ranking non-parametricmethods. Result from the combination of these methods showed that the genotypes 5, 14 and 8 for 1000-grain weight,the genotypes 1 , 5 and 6 for number of grain per spike and the genotypes 6 17 and 1 for number of spike per m², besides having less interaction with the environment than the other genotypes,had also higher yield potential. Hovewer, for grain yield the genotypes 5(Yang87-158) and 8(Milan CM75118-B-5M-1Y-05M) with grain yield of 6.47 and 6.38 t/ha, respectively, had less interaction with the environment and more stability and can be recommended for cultivation in similar climate in spring. The result of this research also showed that the stability analysis by ranking method had similar results with simultaneous selection method.       به­منظور مطالعه برهمکنش ژنوتیپ × محیط و سازگاری بیست ژنوتیپ پیشرفته گندم نان بهارهاز نظر عملکرد و اجزای عملکرد دانه، آزمایشیبا استفاده از طرح پایه بلوک­های کامل تصادفی با دو تکرار طی سال­هایزراعی 93-1390درایستگاهتحقیقاتکشاورزیتبریز و میانهدر مجموعدرپنجمحیط (ترکیبسالومکان) اجرا شد. تجزیه مرکب داده­ها نشان داد که برهمکنش ژنوتیپ × محیط برای تمام صفات مورد اندازه­گیری (عملکرد دانه، وزن هزار دانه، تعداد دانه در سنبله و تعداد سنبله در واحد سطح) حداقل در سطح احتمال پنج درصد معنی­دار بود. بر این اساس، تجزیه پایداری ژنوتیپ­هابر اساس روش ابرهارت و راسل، روش غیرپارامتری رتبه­ای و روش گزینش همزمان برای عملکرد دانه و اجزای آن انجام شد. نتایج تلفیق این روش­ها نشان داد که از نظر وزن هزاردانه ژنوتیپ­های شماره 5، 14 و 8، تعداد دانه در سنبله ژنوتیپ­های شماره 1، 5 و 6، تعداد سنبله در واحد سطح ژنوتیپ­های شماره 6، 17 و 1، ضمن داشتن برهمکنش کمتر با محیط نسبت به سایر ژنوتیپ­ها، از پتانسیل تولید بالاتری نیز برخوردار بودند، اما از نظر عملکرد دانه، ژنوتیپ شماره5 با شجره Yang87-158و ژنوتیپ شماره 8 با شجره Milan CM75118-B-5M-1Y-05M به­ترتیب با عملکرد 47/6 و 38/6 تن در هکتار سازگاری بیشتر و برهمکنش کمتری با محیط داشتند و قابل توصیه جهت کشت در اقلیم مشابه از نظر آب و هوایی هستند. همچنین،نتایج حاصل از این تحقیقنشان داد که در تجزیه اثرمتقابل ژنوتیپ× محیط، روش رتبه­ای تا حدود زیادی نتیجه مشابه­ای با روش گزینش همزمان ارایه می­دهد. https://cr.guilan.ac.ir/article_2277_eb100c6b629bfeb630c7236db554039c.pdf