دانشگاه گیلان تحقیقات غلات 2252-0163 7 2 2017 08 23 Yield gap estimation in wheat-grown fields using GIS and RS approach and SSM model (A case study: Qaresso basin, Gorgan, Iran) برآورد خلأ عملکرد مزارع گندم با استفاده از رهیافت‌های GIS، RS و مدل SSM (مطالعه موردی: حوضه قره‌سوی شهرستان گرگان) 195 215 2547 10.22124/c.2017.2547 FA میثم بادسار دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران بهنام کامکار دانشیار، گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران افشین سلطانی استاد، گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع ع طبیعی گرگان، ایران امید عبدی کارشناس ارشد، اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان گلستان، گرگان، ایران Journal Article 2015 07 15 Considering rising cereal prices and concern about global food security, researches are increasingly carrying out on the yield gap during recent years. Accurate estimation of the quantity and spatial distribution of the yield gap has many practical applications, such as using in precision farming. This study was aimed to evaluate the yield gap of wheat-grown fields in Qaresoo basin, Gorgan, Iran, using GIS, RS and the SSM model. For this purpose, the SSM model was used to estimate the radiation limited yield; the Landsat 8 to extract crop indices; regression models to relate crop indices and recorded yield in order to provide predicted yield raster layer; received radiation and the radiation-limited yield to provide studied basin’s radiation-limited yield and finally minus function to determine the final yield gap. The radiation-limited yield, predicted yield and yield gap of wheat grown fields, (which were detected using supervised method than other crops-grown fields), varied from 5.42 to 7.94 t.ha^-1, 2.27 to 5.39 t.ha^-1 and 1.67 to 4.88 t.ha^-1respectively. The results revealed that wheat-grown fields had a remarkable variance with respect to calculated regional yield factor (from 0.32 to 0.76). Considering environmental factors (soil-related, climatic and topographic factors), It is proposed to consider management factors as one of the important determiners of yield gap. با توجه به افزایش قیمت غلات و نگرانی در مورد امنیت غذایی جهانی، تحقیقات در مورد خلأ عملکرد طی سال‌های اخیر به‌سرعت در حال افزایش است. تخمین دقیق اندازه و توریع مکانی خلأ عملکرد کاربردهای زیادی از جمله در کشاورزی دقیق دارد. این پژوهش به‌منظور برآورد خلأ عملکرد گندم در حوضه قره‌سوی شهرستان گرگان با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS)، سنجش از دور و مدل SSM انجام شد. بدین‌منظور از مدل SSM برای برآورد عملکرد تابش محدود، از تصاویر ماهواره لندست 8 جهت استخراج شاخص‌های گیاهی، از روابط رگرسیونی برای تعیین رابطه شاخص‌های گیاهی با عملکرد ثبت‌شده برای تولید لایه رستری عملکرد تخمین‌زده شده، از رابطه تابش‌رسیده و عملکرد تابش محدود برای تولید لایه رستری عملکرد تابش محدود حوضه و از تابع تفاضل برای تعیین خلأ عملکرد استفاده شد. نتایج نشان داد که عملکرد تابش محدود، عملکرد واقعی و خلأ عملکرد اراضی زیر کشت گندم که از روش نظارت‌شده از سایر کشت‌ها جدا شده بود، به‌ترتیب بین 42/5 تا 94/7 تن در هکتار، 27/2 تا 39/5 تن در هکتار و 67/1 تا 88/4 تن در هکتار متغیر بود. ضریب عملکرد منطقه‌ای نیز بین 32/0 تا 76/0 محاسبه شد و نشان داد که مناطق تحت کشت گندم این حوضه دارای واریانس قابل‌توجهی هستند. بنابراین، با توجه به اینکه ویژگی­های خاک و شرایط اقلیمی و توپوگرافی طی زمان کم و بیش بدون تغییر می‌مانند، پیشنهاد می­شود عامل مدیریت به‌عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده خلأ عملکرد در حوضه قره‌سو مورد بررسی قرار گیرد. https://cr.guilan.ac.ir/article_2547_22c58e6ded7bc95e78f0be5178eea062.pdf