دانشگاه گیلان تحقیقات غلات 2252-0163 7 4 2018 02 20 Effect of salicylic acid on morphological characteristics and yield of sorghum (Sorghum bicolor L.) cultivars under different irrigation regimes تأثیر سالیسیلیک اسید بر ویژگی های مورفولوژیک و عملکرد ارقام سورگوم (Sorghum bicolor L.) تحت رژیم‌های مختلف آبیاری 591 603 3060 10.22124/c.2018.6799.1265 FA امین احمدی زاده دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران غلامرضا خواجویی نژاد دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران روح الله عبدالشاهی دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران Journal Article 2017 01 29 To evaluate the effect of salicylic acid (SA) on morphological characteristics and yield of sorghum under drought stress, an experiment was conducted as split plot-factorial in randomize complete block design with three replications. Irrigation in three levels based on evaporation of40, 80 and 110 mm from the evaporation pan were considered as main plots and combinations of salicylic acid concentrations (0, 1, 2 mM) and sorghum cultivars (Speedfeed and Pegah) were considered as factorial in sub plots. The results showed that the effect of drought stress and SA were significant for all studied traits except for harvest index. The interaction of irrigation×SA was significant for grain yield and number of leaf as well as the interaction of irrigation×cultivar was significant for number of leaf. Also, significant differences were observed between sorghum cultivars for all studied traitsand Speedfeed cultivar had better performance compared with Pegah.Severe drought stress reduced plant height, leaf number, fresh forage yield, dry forage yield, seed weight, chlorophyll, grain yield and biological yield about 41.5, 37.7, 33.1, 26.0, 53.7, 33.7 and 32.5 percent, respectively,compared to control treatment. The results showed that application of 2 mM SA had the greatest impact on evaluated traits, so thatapplication of 2 mM SA caused an increasing of 15.0, 8.1, 8.2, 16.7, 15.3, 9.3 and 19.8 percent in plant height, fresh forage yield, dry forage yield, chlorophyll content (SPAD), 1000-grain weight, biological yield and grain yield, respectively,compared to the control. Also, foliar application ofSA has an effective role (37 %) in reducing drought stress damages on yield of sorghum cultivars, so that application of 2 mM SA under severe drought stress conditions reduced the effect of drought stress on grain yield about 37 percent. Therefore, foliar application of SA is recommended under water deficit conditions.       به­منظور ارزیابی تأثیر سالیسیلیک ­اسید بر ویژگی­های مورفولوژیک و عملکرد ارقام سورگوم تحت شرایط تنش خشکی، آزمایشی به­صورت کرت­های خردشده-فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. کرت­های اصلی شامل سه سطح آبیاری بر اساس تبخیر از تشتک تبخیر (40، 80و 110 میلی­متر) و ترکیب غلظت­های سالیسیلیک اسید در سه سطح (صفر، یک و دو میلی مولار) و ارقام سورگوم در دو سطح (اسپیدفید و پگاه) به‌عنوان کرت­های فرعی در نظر گرفته شدند. نتایج نشان داد که تأثیر تنش خشکی و سالیسیلیک اسید بر صفات موردبررسی، به جز صفت شاخص برداشت، معنی­دار بود. برهم‌کنش آبیاری و سالیسیلیک اسید بر عملکرد دانه و تعداد برگ و برهمکنش آبیاری و رقم بر تعداد برگ معنی­دار بود. بین ارقام سورگوم نیز تفاوت معنی­داری برای صفات موردبررسی مشاهده شد ورقم اسپیدفید نسبت به رقم پگاه برتری خود را نشان داد. تنش خشکی شدید باعث کاهش ارتفاع بوته، تعداد برگ، عملکرد علوفه‌تر، عملکرد علوفه خشک، وزن هزار دانه، کلروفیل، عملکرد دانه و عملکرد زیستی به­ترتیب به­میزان 5/41، 7/37، 2/33، 0/26، 7/53، 7/33 و 5/32 درصد نسبت به شاهد شد. نتایج نشان داد که محلول‌پاشی با غلظت دو میلی‌مولار سالیسیلیک اسیدبیشترین تأثیر را بر صفات موردبررسی داشت وموجب افزایش ارتفاع بوته، عملکرد علوفهتر، عملکرد علوفه خشک، کلرووفیل، وزن هزار دانه، عملکرد زیستی و عملکرد دانه به­ترتیب به­میزان 0/15، 1/8، 2/8، 7/16، 3/15، 3/9 و 1/19 درصد نسبت به تیمار شاهد شد. همچنین،کاربرد سالیسیلیک ­اسید نقش مؤثری در کاهش آسیب­های ناشی از تنش خشکیبر عملکرد ارقام سورگوم داشت، به­طوری­که محلول‌پاشیدو میلی‌مولار سالیسیلیک ­اسید تحت شرایط تنش خشکی شدید به­میزان 37 درصد اثر تنش خشکی را بر عملکرد دانه کاهش داد و بنابراین کاربرد آن تحت شرایط محدودیت آب توصیه می­شود. https://cr.guilan.ac.ir/article_3060_6fe3a9e3c20a619f56ca6483a3f56507.pdf