دانشگاه گیلان تحقیقات غلات 2252-0163 4 4 2014 12 29 The effect of surface midseason drainage on growth, physiological indices and grain yield of rice variety Tarom-Hashemi تاثیر زهکشی سطحی میان‌فصل بر روند رشد، شاخص‌های فیزیولوژیک و عملکرد برنج رقم طارم هاشمی 267 278 1418 FA ماندانا پلنگی دانشجوی کارشناسی ارشد گروه مهندسی آب دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان نادر پیرمرادیان استادیار گروه مهندسی آب دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان ولی الله کریمی عضو هیئت علمی مرکز ترویج و توسعه تکنولوژی هراز، آمل بهمن امیری لاریجانی عضو هیئت علمی مرکز ترویج و توسعه تکنولوژی هراز، آمل Journal Article 2013 11 02 Proper water management in the paddy fields has an important role in the efficacy of other production inputs in rice cultivation. One of the important managements of paddy fields is mid-season drainage. To investigate the influence of surface mid-season drainage on growth and yield of rice cultivar Tarom-Hashemi, a field experiment was carried out in randomized complete block design with six treatments and three replications in Haraz Promotion and Technology Development Center in 2013. The experimental treatments were drainage duration of zero (control), 5, 7, 9, 11 and 13 days and their effects were determined on plant height, number of tillers, panicle length, grain filling percentage, harvest index, dry weight, leaf area index, crop growth rate, net assimilation rate and grain yield.  Statistical analysis showed that the effect of midseason surface drainage on dry matter was significant and there were no significant difference for other studied characteristics in compared with control treatment. Application of midseason drainage increased the crop growth rate and net assimilation rate. Increasing midseason drainage duration to 13-day caused in decreasing grain yield as 13% with compared to control treatment. Therefore, in drought condition and due to midseason drainage benefits, duration of midseason drainage could be increased to 13-day without not-significant decreasing in grain yield. مدیریت مناسب آب در شالیزارها نقش مهمی در میزان سودمندی سایر نهاده­های تولید در کشت برنج دارد. یک اقدام مهم در مدیریت آب شالیزار، اعمال زهکشی میان­فصل است. به منظور بررسی تاثیر زهکشی سطحی میان­فصل بر شاخص­های رشد و عملکرد برنج رقم طارم هاشمی، آزمایش مزرعه­ای در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با شش تیمار و سه تکرار در مزرعه پژوهشی مرکز ترویج و توسعه تکنولوژی هراز در سال زراعی 1392 اجرا شد. تیمارهای آزمایش به صورت تداوم زهکشی صفر (شاهد)، 5، 7، 9، 11 و 13روز در نظر گرفته شدند و اثر آنها بر تعدادی از صفات شامل ارتفاع بوته، تعداد پنجه، طول خوشه، درصد دانه­های پر، شاخص برداشت، ماده خشک، شاخص سطح برگ، سرعت رشد محصول، سرعت جذب خالصو عملکرد دانه ارزیابی شد. تجزیه و تحلیل­های آماری نشان داد که تمامی صفات مورد بررسی به جز ماده خشک در تداوم­های مختلف زهکشی میان فصل با مقدار متناظر در تیمار شاهد تفاوت معنی­داری نداشتند. اعمال زهکشی میان­فصل سبب افزایش مقادیر سرعت رشد محصول و سرعت جذب خالص نسبت به شرایط عدم اعمال زهکشی میان­فصل شد. افزایش تداوم زهکشی میان­فصل تا 13 روز سبب کاهش عملکرد دانه به میزان 13 درصد نسبت به تیمار شاهد شد که این کاهش از نظر آماری معنی­دار نبود. بنابراین، در شرایط کم آبی و با توجه به مزایای مختلف زهکشی میان­فصل، می­توان بدون کاهش معنی­دار عملکرد دانه،زهکشی میان­فصل را تا 13 روز ادامه داد. https://cr.guilan.ac.ir/article_1418_4dd5ca1af495e080cdae0fb019bc5b14.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات غلات 2252-0163 4 4 2014 12 29 Field evaluation of some fungicides for controlling false smut of rice ارزیابی مزرعه‌ای چند قارچ کش در کنترل بیماری سیاهک دروغی برنج 279 292 1419 FA فریدون پاداشت ‌دهکایی استادیار پژوهش، بخش گیاهپزشکی مؤسسه تحقیقات برنج کشور- رشت لیلا نوربخش گیگلو دانشجوی سابق کارشناسی‌ارشد گروه گیاهپزشکی دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان سید علی الهی‌نیا استاد گروه گیاهپزشکی دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان سمیه داریوش کارشناس ارشد بخش گیاهپزشکی مؤسسه تحقیقات برنج کشور- رشت حسن پورفرهنگ کارشناس بخش گیاهپزشکی مؤسسه تحقیقات برنج کشور- رشت Journal Article 2014 04 13 Rice false smut disease caused by <em>Ustilaginoidea virens</em> (Cooke) Takahashi was known as one of the diseases of rice in some paddy fields of Guilan province in recent years. The present study was conducted to chemical control evaluation of rice false smut by application of tricyclazole (WP 75%), carbendazim+iprodion (Rovral-T-S^® WP 52.5%), copper oxychloride (WP 35%), propiconazole (Tilt^®EC 25%), and azoxystrobin+cyproconazol (Amistar Xtra^®SC 28%) fungicides with dose rates of 0.5, 1, 3kg, 1 and 0.6 liter per hectare, respectively on a rice susceptible cultivar, namely Khazar at the mid boot and beginning of panicle emergence stages, in a field having multi-year infection in Abkenar location near the Anzali lagoon for two years. Data analysis showed that propiconazole, copper oxychloride and azoxystrobin+cyproconazol fungicides had significant effects on reducing of infected tillers (panicles) and pathogen sporeballs number per square meter and disease severity in first year (2011). Whereas the effects of tricyclazole and carbendazim+iprodion were not significantly differ from control treatment. In second year (2012) the disease severity was seriously developed in the field, but the application of propiconazole was more effective than other fungicides to reduce number of infected tillers (panicles) and pathogen sporeballs per square meter and disease severity in comparison with control treatment by percentage rates of 80.62, 83.92 and 83.01 respectively. So application of propiconazole at booting stage can be introduce to reduce disease incidence of false smut in paddy fields of northern Iran.   بیماری سیاهک دروغی برنج با عامل <em>Ustilaginoidea virens</em> (Cooke) Takahashi طی سال‌های اخیر به عنوان یکی از بیماری‌های برنج در بسیاری از شالیزارهای استان گیلان شناخته شده است. تحقیق حاضر به منظور ارزیابی کنترل شیمیایی بیماری سیاهک دروغی با کاربرد قارچ­کش‌های تری‌سیکلازول (75%)، کاربندازیم+ایپرودیون (5/52% Rovral-T-S^®)، اکسی‌کلرور ‌مس (35%)، پروپیکونازول ( 25% Tilt^®) و آزوکسی‌ستروبین+سیپروکونازول (28% Amistar Xtra^® SC) به ترتیب به نسبت‌های 5/0، 1 و 3 کیلوگرم و 1 و 6/0 لیتر در هکتار در مراحل رشدی 50 درصد آبستنی و آغاز ظهور خوشه روی رقم حساس خزر در مزرعه‌ای با سابقه آلودگی چند ساله در منطقه آبکنار در کنار تالاب انزلی به مدت دو سال اجرا شد. تجزیه داده‌ها نشان داد که در سال اول (1390)، قارچ­کش‌های پروپیکونازول، اکسی‌کلرور ‌مس و آمیستار اکسترا^® اثر معنی‌داری در کاهش تعداد پنجه‌های آلوده و اسپوربال در هر مترمربع و کاهش شدت بیماری داشتند، در حالی که تفاوت اثر قارچ­کش‌های تری‌سیکلازول و رورال‌تی‌اس^® از شاهد معنی­دار نبود. در سال دوم (1391)، علی‌رغم ظهور شدید بیماری، کاربرد قارچ­کش پروپیکونازول با کاهش 92/83، 62/80 و 01/83 درصد به ترتیب در تعداد اسپوربال، تعداد پنجه آلوده و شدت بیماری نسبت به شاهد، مؤثرتر از بقیه قارچ­کش‌ها بود. بنابراین، کاربرد قارچ­کش پروپیکونازول در مرحله آبستنی برای کاهش بروز بیماری سیاهک دروغی برنج در شالیزارهای شمال کشور توصیه ‌می­شود. https://cr.guilan.ac.ir/article_1419_6a061d73d5fd1a61ea81a0f69248dbbf.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات غلات 2252-0163 4 4 2014 12 29 Morphological and Physico-Chemical Diversity in Different Rice Cultivars by Factor and Cluster Analysis تنوع مورفولوژیک و فیزیکوشیمیایی دانه در ژنوتیپ‌های مختلف برنج با استفاده از تجزیه به عامل‌ها و تجزیه خوشه‌ای 293 307 1420 FA مهرزاد اله قلی پور استادیار پژوهش موسسه تحقیقات برنج کشور، رشت عزت اله فرشادفر استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه رازی کرمانشاه بابک ربیعی استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان Journal Article 2013 12 09 To study the structure of morphologic and physico-chemical traits and determining of the heterotic pattern of rice varieties, the ninety four selected rice varieties from the existing germplasm of Rice Research Institute of Iran were evaluated during the growing season for two consecutive years of 2011 and 2012 and 24 rice morphologic and physico-chemical characteristics were measured. Factor analysis for morphologic traits showed the first four independent factors explained 75.66 percent of total variance in all genotypes. The first factor with 24.5 percent of variance was included the yield and its components and was named as yield factor. The second, third and fourth factors with 19.025, 17.134 and 14.963 percent of variance were nominated as grain shape, phonology and filled grains factors, respectively. Factor analysis for physico-chemical traits also revealed the three independent factors explaining 36.3, 21.2 and 18.6 percent of variance in all cultivars, respectively, and were nominated as eating, cooking quality and milling rice recovery factors, respectively. All of the studied genotypes were classified in 9 different and heterotic groups using complete linkage method and Euclidean distance with a 92.6 percent of original grouped cases correctly classified. Results of this study can be utilized for selecting the suitable parents from different clusters to establish new varieties in rice breeding programs. به منظور مطالعه ساختار مورفولوژیک و فیزیکوشیمیایی دانه و تعیین الگوی هتروتیک ارقام مختلف برنج، 94 ژنوتیپ برنج موجود در کلکسیون موسسه تحقیقات برنج کشور طی دو سال زراعی 1390 و 1391 مورد مطالعه و تعداد 24 صفت مرفولوژیک و فیزیکوشیمیایی دانه برنج مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج حاصل از تجزیه به عامل‌ها برای خصوصیات مورفولوژیک نشان داد که چهار عامل اصلی و مستقل 66/75 درصد از تغییرات کل داده‌ها را توجیه نمودند. عامل اول حدود 5/24 درصد از واریانس کل را به خود اختصاص داد و به عنوان عامل عملکرد دانه و اجزای آن نامگذاری شد. عامل‌های دوم، سوم و چهارم با دارا بودن 025/19، 134/17 و 963/14 درصد از واریانس کل به ترتیب به عنوان عامل‌های شکل و اندازه دانه، فنولوژی گیاه و پر شدن دانه نامگذاری شدند. تجزیه به عامل‌ها برای خصوصیات فیزیکوشیمیایی دانه نشان داد که سه عامل اصلی و مستقل 10/76 درصد از تغییرات کل داده‌ها را توجیه نمودند. عامل اول با دارا بودن 3/36 درصد از واریانس کل به عنوان عامل کیفیت خوراک و عامل‌های دوم و سوم با اختصاص 2/21 و 6/18 درصد از واریانس کل به ترتیب به عنوان عامل کیفیت پخت و فرآیند تبدیل نامگذاری شدند. تجزیه خوشه‌ای با روش دورترین همسایه‌ها و فاصله اقلیدسی منجر به گروه‌بندی ژنوتیپ‌های مختلف برنج در نه گروه متفاوت با احتمال صحت 6/92 درصد شد. نتایج حاصل از این مطالعه می‌تواند برای انتخاب هدفمند والدین مناسب از گروه­های مختلف به منظور تولید رقم­های جدید در برنامه­های اصلاحی مورد استفاده قرار گیرد. https://cr.guilan.ac.ir/article_1420_2d38b7f99e90a275536eae9f47e71e44.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات غلات 2252-0163 4 4 2014 12 29 Evaluation of morphological variation in rice varieties induced by chemical mutagen Ethyl Methane Sulfonate (EMS) بررسی تنوع مورفولوژیک القاء شده در ارقام برنج با استفاده از جهش زای شیمیایی اتیل متان سولفونات (EMS) 309 318 1421 FA محمد سیه‌چهره دانشجوی کارشناسی ارشد گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری غفار کیانی استادیار گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری سید کمال کاظمی‌تبار دانشیار گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Journal Article 2014 03 19 Mutation has been accepted as a useful tool in plant breeding programs to provide inheritable variability for selection. In this research, the effect of chemical mutagen Ethyl Methane Sulfonate (EMS) at three levels, 0.17%, 0.35% and 0.51% was studied to create the variation on morphological characteristics of Tarom Mahali, Sange Tarom and Tarom Hashemi varieties. The M₁ generation was examined using a factorial experiment based on randomized complete block design with three replications and the agronomic traits including plant height, number of tiller, panicle length, number of filled and unfilled grains per panicle, number of total grains per panicle, grain width and length and 100 grain weight were measured. Analysis of variance showed that the interaction effect of cultivar×EMS concentration was significant for total number of grains per panicle, number of unfilled grains per panicle and grain length at 5% probability level and for filled grains per panicle and 100 grain weight at 1% probability level. The effect of variety was significant for plant height and 100 grain weight at 1% and for panicle length at 5% probability level, while the EMS concentration was significant for the number of tiller, total number of grains and number of filled and unfilled grains per panicle at 5% probability level. Results of the comparison of means indicated that the application of EMS lead to increase in grain length, number of grains per panicle and 100 grain weight and decrease in plant height in rice varieties. Generally, results of current research showed that the EMS had considerable and significant effect on the 100 grains weight and plant height of rice varieties in M₁ generation. Thus, EMS as the mutagens can be utilized for increasing of the variation and genetic improvement in breeding programs. موتاسیون به عنوان ابزار مفیدی در برنامه‌های اصلاحی گیاهان، قادر است تنوع قابل توارثی برای گزینش فراهم کند. در این تحقیق، از موتاژن شیمیایی اتیل متان سولفونات (EMS) در سه غلظت 17/0، 35/0 و 51/0 درصد جهت ایجاد تنوع روی صفات مرفولوژیک ارقام طارم محلی، سنگ طارم و طارم هاشمی استفاده شد و نسل M₁ حاصل به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک‎های کامل تصادفی با سه تکرار مورد بررسی قرار گرفت. صفات مورد مطالعه شامل ارتفاع بوته، تعداد پنجه، طول خوشه، تعداد دانه‌های پر و پوک در خوشه، تعداد کل دانه در خوشه، قطر و طول دانه و وزن 100 دانه بودند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثر متقابل رقم × غلظت EMS برای صفات تعداد کل دانه در خوشه، تعداد دانه‌های پوک در خوشه و طول دانه در سطح احتمال 5% و برای صفات تعداد دانه‌های پر در خوشه و وزن 100 دانه در سطح احتمال 1% معنی‌دار بود. اثر رقم از نظر صفات ارتفاع بوته و وزن 100 دانه در سطح احتمال 1% و برای صفت طول خوشه در سطح احتمال 5% معنی‌دار بود، در حالی که اثر غلظت EMS از نظر صفات تعداد پنجه، تعداد کل دانه، تعداد دانه‌های پر و پوک در سطح احتمال 5% معنی‌دار بود. نتایج مقایسه میانگین­ها نیز نشان داد که اتیل متان سولفونات (EMS) باعث افزایش صفاتی نظیر طول دانه، تعداد دانه در خوشه و وزن 100 دانه و کاهش ارتفاع بوته در ارقام مختلف برنج شد. به طور کلی، نتایج این تحقیق نشان داد که EMS اثر قابل توجه و معنی­داری روی صفات وزن 100 دانه و ارتفاع بوته ارقام برنج در نسل M₁ داشت و به این ترتیب از این ماده جهش­زا می­توان جهت افزایش تنوع و در نتیجه افزایش بازده ژنتیکی در برنامه­های اصلاحی استفاده کرد. https://cr.guilan.ac.ir/article_1421_1a87a15081df3c73946bf18fa05d214d.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات غلات 2252-0163 4 4 2014 12 29 Macroscopic simulation of durum wheat response to salinity on vegetative growth stages شبیه سازی ماکروسکوپیک واکنش گندم دوروم به شوری طی دوره رشد رویشی 319 331 1422 FA سارا حسینی دانشجوی کارشناسی ارشد گروه خاکشناسی دانشگاه شهید باهنر کرمان وحیدرضا جلالی استادیار گروه خاک شناسی دانشگاه شهید باهنر کرمان مهدی همایی استاد گروه خاکشناسی دانشگاه تربیت مدرس Journal Article 2014 03 09 Fresh water deficit is one the most limiting factors in arid and semi-arid regions for agricultural productions. Consequently, it is needed that quantitative response of plants to salinity stress be analyzed in order to use marginal and brackish water to produce agricultural crops is such regions. The vegetative growth stage is the most critical period of plant growth, because the final production directly depends on this early phonologic stage. The objective of this research was to quantitatively assess durum wheat response to salinity at different vegetative growth stages by using macroscopic models. Consequently, an extensive experiment was conducted in a loamy sand soil, using different salinity treatments including one non-saline water (0.4 ds.m^-1) and five natural saline waters of 2, 4, 6, 8 and 10 dS.m^-1. The macroscopic models of Maas and Hoffman, van Genuchten and Hoffman, Dirksen <em>et al</em>., and Homaee <em>et</em> <em>al</em>. were used to predict the relative seedling numbers and relative transpiration. To compare the models and their efficiency, the Modified Coefficient Efficiency (), Modified Index of Agreement () and Coefficient of Residual Mass (CRM) statistics were calculated. Results indicate that Homaee <em>et al</em>. model provides a reasonable prediction at the first growth stage (E), while Maas and Hoffman model can provide relatively better predictions at the second and third growth stages. کمبود منابع آب شیرین از چالش­های مهم تولید فرآورده­های کشاورزی در مناطق خشک و نیمه خشک است. از این­رو باید با تجزیه و تحلیل کمّی واکنش گیاهان این مناطق نسبت به تنش شوری، از آب­های کم کیفیت و لب­شور نیز برای تولید بهره برد. دورة رشد رویشی، حیاتی‌ترین بخش زندگی گیاه است، زیرا بقای گیاه در این دوره بر عملکرد تاثیر می­گذارد.  هدف از این پژوهش، کمّی‌کردن واکنش گندم دوروم به شوری طی مراحل مختلف رشد رویشی با استفاده از مدل­های کلان بود. بدین منظور، آزمایشی شامل یک تیمار غیر شور (4/0 دسی‌زیمنس بر متر) و پنج تیمار با شوری­های 2، 4، 6، 8 و10 دسی‌زیمنس بر متر اجرا شد.  به منظور کمی‌کردن اثر شوری در هر یک از مراحل رشد، تعداد نسبی گیاهچه و مقادیر تعرق نسبی در شوری­های مختلف خاک، با استفاده از مدل­های ماس و هافمن، ون­گنوختن و هافمن، دیرکسن و همکاران، و همایی و همکاران، برآورد و پارامترهای مورد نظر به دست آمد. مدل­ها با استفاده از آماره‌های ضریب کارآیی اصلاح شده، شاخص تطبیق اصلاح شده و ضریب جرم باقیمانده مقایسه شدند. آماره­های مربوط به برازش مدل­های مختلف بر مقادیر اندازه‌گیری­شده، طی مرحلة اول رشدی نشان داد که مدل همایی و همکاران نسبت به سایر مدل­ها مناسب­تر است، لیکن برای مراحل دوم و سوم رشد رویشی، مدل خطی ماس و هافمن برآورد نسبتاً بهتری ارایه داد. https://cr.guilan.ac.ir/article_1422_fd1f7132e9318a9f404b749dd53c11ea.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات غلات 2252-0163 4 4 2014 12 29 Evaluation of yield, yield components and water content of four grain corn hybrids in different levels irrigation ارزیابی عملکرد، اجزای عملکرد و درصد آب چهار هیبرید ذرت دانه‌ای در سطوح مختلف آبیاری 333 344 1423 FA اخلاص امینی دانش آموخته کارشناسی ارشد گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام علی‌اشرف مهرابی استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام علی حاتمی استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام خلیل فصیحی استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام Journal Article 2014 02 09 To study the effect of different irrigation levels on yield, yield components and water percent of grain corn varieties, an experiment was conducted in a split plots experiment based on randomized complete blocks design with three replications in Agriculture research station of Ilam University. Irrigation in four levels (Irrigation after 70, 105 and 140 mm evaporation in evaporation pan class A) were considered as main plots and four grain corn hybrid (SC 704, SC 677, SC 666 and SC 524) assigned to subplots. Results from analysis of variance showed that variety×irrigation interaction effect were not significant on studied traits, but the effect of irrigation levels on grain yield, biological yield, harvest index, 100 grain weight, grain number per rows and ear length and diameter were significant and on the number of rows in ear and plant water percent were not significant. Also, differences among hybrids were significant for grain yield, number of row per ear, 100 grain weight, biological yield, ear diameter and plant water percent. Grain yield in I70 (10306.5 kg.ha^-1) was more than the other irrigation levels. The number of grain per row was the crucial yield component led to 19% and 42% decreasing of grain yield in I105 and I140, respectively. Among evaluated hybrids in this experiment, SC 677 (8820.7 kg.ha^-1) and SC 524 (7784.7 kg.ha^-1) had the highest and lowest grain yield, respectively. Furthermore, the maximum number of rows per ear and the maximum100 grain weight were observed in SC 704 and SC 524, respectively. به منظور بررسی تأثیر سطوح مختلف آبیاری بر عملکرد، اجزای عملکرد و درصد آب ارقام ذرت دانه­ای، آزمایشی به صورت کرت­های خرد شده در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام اجرا شد. آبیاری در سه سطح (آبیاری پس از 70، 105 و 140 میلی­متر تبخیر از تشتک تبخیر کلاس A) در کرت­های اصلی و رقم شامل چهار هیبرید سینگل کراس ذرت (524، 666، 677 و 704) در کرت­های فرعی قرار گرفت. نتایج نشان داد که برهم­کنش رقم × آبیاری بر صفات مورد مطالعه معنی­دار نیست، اما اثر سطوح آبیاری بر عملکرد دانه، عملکرد زیستی، شاخص برداشت، وزن صد دانه، تعداد دانه در ردیف، طول بلال و قطر بلال معنی­دار بود و این در حالی بود که آبیاری اثر معنی­داری بر تعداد ردیف در بلال و درصد آب گیاه نداشت. تفاوت بین هیبریدها نیز از نظر عملکرد دانه، تعداد ردیف در بلال، وزن صد دانه، عملکرد زیستی، قطر بلال و درصد آب گیاه معنی­دار بود. میزان عملکرد دانه در سطح آبیاری ₇₀I (5/10306 کیلوگرم در هکتار) از دو تیمار ₁₀₅I و₁₄₀I بیشتر بود. کاهش تعداد دانه در ردیف مهم­ترین عاملی بود که باعث شد عملکرد دانه در سطح آبیاری ₁₀₅I حدود 19 درصد و در سطح آبیاری ₁₄₀I حدود 42 درصد کمتر از سطح آبیاری ₇₀I باشد. در بین ارقام هیبرید ذرت نیز رقم سینگل کراس677 دارای بیشترین عملکرد دانه (7/8820 کیلوگرم در هکتار) و رقم سینگل کراس524 دارای کمترین عملکرد دانه در واحد سطح بود. بیشترین تعداد ردیف در بلال نیز در رقم سینگل کراس 704 و بیشترین وزن صد دانه در رقم 524 مشاهده شد. https://cr.guilan.ac.ir/article_1423_f7e6c16e6b28b26be289868aac64b027.pdf