دانشگاه گیلان تحقیقات غلات 2252-0163 3 2 2013 09 11 Derivation of crop coefficients of three rice varieties based on ETo estimation method in Rasht region استخراج ضرایب گیاهی سه رقم برنج بر پایه روش برآورد تبخیر- تعرق مرجع در منطقه رشت 95 106 1603 FA نادر پیرمرادیان استادیار گروه مهندسی آب دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان فاطمه ذکری دانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی گروه مهندسی آب دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان مجتبی رضایی مربی پژوهش موسسه تحقیقات برنج کشور وحیده عبدالهی دانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی گروه مهندسی آب دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان Journal Article 2013 01 14 Determination of evapotranspiration is necessary in water studies specially to estimate crop water requirement and to design irrigation systems. One of the most important stages in estimating crop water requirement is determination of crop coefficient (Kc) and reference evapotranspiration (ETo) as for factors such as growing period, crop species and cultivar. This experiment was conducted to derivate Kc for three rice varieties, Hashemi as a local cultivar, Khazar as an improved cultivar and Bahar as a Hybrid cultivar, in paddy fields of Rice Research Institute of Iran in 2009 and 2010. The values of crop evapotranspiration (ETc) were measured with installing three cylindrical mini-lysimeter for each cultivar. Derivation of Kc were done based on five ETo estimation methods including FAO Penman-Monteith, Radiation, Blaney-Criddle, Pan Evaporation and Hargreaves. As a result, water requirements for Khazar (526 mm) and Bahar (490 mm) varieties were 14.6 and 6.8 percent higher than Hashemi (459 mm) cultivar, respectively. The crop coefficients were varied between 0.76 to 1.09 for initial stage, 1.15 to 1.48 for mid-season and 0.91 to 1.21 for late-season based on ETo estimation method and rice cultivar. Difference between the gained Kc in this study with the recommended values by FAO shows that derivation of crop coefficient based on local conditions is necessary. The obtained Kc based on different ETo methods can increase estimation accuracy of water requirement in availability limitation to meteorological data. The results of this study can be used by local project managers, consultants and irrigation engineers in designing water projects and scheduling of water delivery in irrigation and drainage networks. تعیین تبخیر- تعرق در مطالعات آبی و به ویژه جهت برآورد آب مصرفی گیاه و طراحی سیستم‌های آبیاری ضروری است. یکی از مهم‌ترین مراحل در تعیین آب مورد نیاز گیاه، تعیین ضریب گیاهی و تبخیر- تعرق مرجع با توجه به عواملی مانند دوره رشد، تنوع گونه و واریته گیاه است. پژوهش حاضر در اراضی شالیزاری موسسه تحقیقات برنج کشور واقع در منطقه رشت، در سالهای 1390 و 1391 به منظور استخراج ضریب گیاهی برنج برای سه رقم هاشمی به عنوان رقم محلی، خزر به عنوان رقم اصلاح شده و بهار به عنوان رقم هیبرید انجام شد. مقادیر تبخیر- تعرق گیاه با نصب 3 عدد مینیلایسیمتر استوانه‌ای برای هر رقم اندازهگیری شد. استخراج ضرایب گیاهی بر پایه پنج روش پنمن-مانتیث فائو، تابش، بلانی-کریدل، تشت تبخیر و هارگریوز– سامانی جهت برآورد تبخیر- تعرق مرجع انجام گرفت. بر اساس نتایج، نیاز آبی ارقام خزر (526 میلیمتر) و بهار (490 میلیمتر) نسبت به رقم هاشمی (459 میلیمتر) به ترتیب به میزان 6/14 و 8/6 درصد بیشتر بود. ضرایب گیاهی با توجه به رقم و روش مبنای برآورد ETo، بین 76/0 تا 09/1 برای مرحله ابتدایی، 15/1 تا 48/1 برای مرحله میانی و 91/0 تا 21/1 برای مرحله انتهایی متغیر بود. تفاوت ضرایب گیاهی استخراج شده در این پژوهش به تفکیک مراحل سهگانه با مقادیر توصیه شده فائو نشان از ضرورت استخراج ضرایب گیاهی بر مبنای شرایط محلی است. ضرایب مذکور با توجه به اینکه بر مبنای روش برآورد تبخیر-تعرق مرجع استخراج شده میتواند موجب تدقیق برآوردها در شرایط محدودیت دسترسی به دادههای هواشناسی شود. نتایج این پژوهش برای کارشناسان و متولیان آب منطقه در افزایش دقت برآوردهای نیاز آبی و با هدف استفاده از آن در طراحی پروژههای آبی و برنامهریزی تحویل آب در شبکههای آبیاری و زهکشی میتواند موثر واقع شود.

https://cr.guilan.ac.ir/article_1603_372a9704ac29c380433b16fc21e47db3.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات غلات 2252-0163 3 2 2013 09 11 Comparison of wheat based rotation systems in Gonbad Kavous region مقایسه نظام‌های تناوب‌ زراعی مبتنی بر گندم در منطقه گنبدکاووس 107 118 1604 FA حسین علی فلاحی مربی پژوهش ایستگاه تحقیقات کشاورزی گنبد کاووس، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گلستان حسین صبوری استادیار دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه گنبد کاووس عثمان محمد یاروف استاد دانشکده کشاورزی دانشگاه تاجیکستان مسعود اصفهانی دانشیار دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان Journal Article 2012 12 26 To study and comparison of different crop rotations based on wheat in regard to yield, economic performance, soil fertility, weed populations, pests and diseases, an experiment was conducted at Agricultural Research Station of Gonbad Kavous during five years (from 2005 to 2010 cropping seasons). The six crop rotation systems consisted of 1. wheat-wheat, 2. wheat-rapeseed, 3. wheat-chickpea, 4. wheat-cotton, 5. wheat-watermelon and 6. wheat-sunflower, were evaluated in a randomized complete block design with 3 replications each in 180 m2 plots size. Performed rotation systems were based on prevailing cultivation of the region (wheat cv. Darya). Wheat plants were cultivated in all plots at the start and end of the experiment. Results from analysis of variance revealed that effect of rotation was significant on wheat characteristics including plant height, number of fertile spike per m2, number of seeds per m2, 1000 grain weight, number of fertile spikelets per spike and grain yield. Results of means comparison of treatments showed that highest (5343 kg.ha-1) and lowest (3990 kg.ha-1) wheat grain yield obtained from wheat- chickpea and wheat- sunflower rotations, respectively. Based on the results of this experiment, wheat- chickpea rotation can be recommended for the studied region. به منظور بررسی و مقایسه تناوب‌های زراعی مبتنی بر گندم از نظر میزان تولید، توجیه اقتصادی، حاصلخیزی خاک و تغییرات جمعیت علف‌های هرز، بیماری‌ها و آفات، آزمایشی به مدت پنج سال زراعی (1385 تا 1390) در ایستگاه تحقیقات کشاورزی گنبد اجرا شد و طی آن، شش نظام تناوب زراعی، شامل 1- گندم - گندم 2- گندم- کلزا 3- گندم - نخود 4- گندم - پنبه 5- گندم - هندوانه و 6- گندم - آفتابگردان با استفاده از طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در قطعاتی به مساحت 180 متر مربع مورد ارزیابی قرار گرفتند. نظام‌های تناوبی اجرا شده بر اساس زراعت غالب منطقه (گندم رقم دریا) بوده و در زمینی که سال قبل به صورت یکنواخت زیر کشت گندم بود، آغاز و در پایان اجرای آزمایش نیز به کشت گندم خاتمه یافتند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که تیمارهای تناوبی اثر معنی‌داری بر صفات گیاهی گندم از جمله ارتفاع بوته، تعداد سنبله بارور در متر مربع، تعداد دانه در متر مربع، وزن هزار دانه، عملکرد دانه و تعداد سنبلچه بارور در سنبله داشتند. نتایج مقایسه میانگین‌ها نیز نشان داد که عملکرد دانه گندم در تیمار تناوبی گندم - نخود دارای بیشترین مقدار (5343 کیلوگرم در هکتار) و در تیمار تناوبی گندم - آفتابگردان دارای کمترین مقدار (3990 کیلوگرم در هکتار) بود. بنابراین، بر اساس نتایج حاصل از این آزمایش، تناوب گندم - نخود برای منطقه مورد نظر قابل توصیه است.

https://cr.guilan.ac.ir/article_1604_810f4744cfe83a11ce22f62fb12b0260.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات غلات 2252-0163 3 2 2013 09 11 Application of multivariate statistical methods in detection of effective traits on bread wheat (Triticum aestivum L.) yield under moisture stress condition کاربرد روش های آماری چند متغیره در شناسایی صفات موثر بر عملکرد گندم نان تحت شرایط تنش رطوبتی 119 130 1605 FA سید سعید موسوی استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا همدان فرزاد کیان ارثی دانشجوی کارشناسی ارشد گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا همدان محمدرضا عبدالهی استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه بو‌علی‌سینا همدان Journal Article 2013 04 21 To evaluate performance of multivariate statistical methods in detection of the most important effective traits on grain yield of 20 promising bread wheat lines and for determination of the role of each trait on yield changes, an experiment was conducted based on randomize complete block design with 3 replications in 2011-2012. Results of principal components analysis showed that three first principal components explained 72 % of the total variance. Accordion to the results, spike harvest index, ELWR and harvest index had highest effects on two first principal components. Cluster analysis by Ward’s method grouped the lines in 4 clusters. Discrimination function analysis confirmed the four groups derived from cluster analysis. Stepwise regression analysis indicated that harvest index, biomass and RWC were the most important effective traits on economic yield and explained 94% of its total variance. Results of path analysis showed that harvest index and biomass had maximum positive direct and negative indirect effect on economic yield, respectively, which can be used for selection of wheat varieties under terminal moisture stress condition. به منظور بررسی کارایی روشهای آماری چند متغیره در شناسایی مهم‌ترین صفات موثر بر عملکرد دانه، تعیین سهم هر صفت در تغییرات عملکرد و گروه بندی 20 لاین امید بخش گندم نان تحت شرایط تنش رطوبتی آخر فصل، به صورت قطع کامل عمل آبیاری از مرحله ظهور سنبلهها به بعد، آزمایشی در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با 3 تکرار در سال زراعی 91-1390 انجام شد. بر اساس نتایج تجزیه به مؤلفههای اصلی سه مؤلفه اول در مجموع 72 درصد از تغییرات دادهها را توجیه کردند که طبق این نتایج، صفات شاخص برداشت سنبله، آب حفظ شده برگهای جدا شده (ELWR) و شاخص برداشت به عنوان معیارهایی مناسب در انتخاب لاینها، تأثیر قابل توجهی در واریانس دو مؤلفه مهم اول داشتند. تجزیه خوشهای به روش Ward، لاینهای مورد بررسی را در چهار گروه قرار داد که نتایج حاصله از تجزیه تابع تشخیص نیز این گروهبندی را تایید کرد. نتایج تجزیه رگرسیون گام به گام بیانگر این بود که مهمترین صفات تأثیرگذار بر عملکرد اقتصادی به ترتیب شامل شاخص برداشت، عملکرد زیست توده و RWC بودند که در مجموع 94 درصد از تغییرات عملکرد دانه را توجیه کردند. بر اساس نتایج تجزیه علیت، صفت شاخص برداشت بیشترین تأثیر مثبت مستقیم و صفت زیست توده بیشترین تأثیر منفی غیر مستقیم را (از طریق کاهش شاخص برداشت) بر عملکرد اقتصادی داشتند که با توجه به ماهیت هر اثر، میتوان از این صفات در انتخاب ارقام پر محصول گندم در شرایط تنش رطوبتی آخر فصل استفاده کرد.

https://cr.guilan.ac.ir/article_1605_6b2e17b8ef5a94bdb0ace267b48def87.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات غلات 2252-0163 3 2 2013 09 11 The effects of physiological traits of wheat on photosynthetic water use efficiency in rainfed conditions اثر صفات فیزیولوژیک گندم بر کارآیی مصرف آب فتوسنتزی در شرایط دیم 131 141 1606 FA الهه شادان دانشجوی کارشناسی ارشد گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان جلال صبا دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان فرید شکاری دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان Journal Article 2013 04 23 Water in arid and semiarid regions is a limitation factor and recognition of water use efficiency is an essential parameter in yield increment of the crop plants. An experiment with 100 wheat lines and varieties was conducted in square lattice design (10×10) to identify the effects of different physiological traits on water use efficiency of wheat under rainfed conditions. Leaf relative water content, rate of water lost, photosynthesis rate, intercellular CO2 concentration, transpiration rate, stomatal conductance and chlorophyll index were measured at flowering stage. In stepwise regression analysis of PWUE as dependent variable, photosynthesis rate, transpiration rate and intercellular CO2 concentration entered to model and explained 88% of the total variance of PWUE. Path analysis showed that photosynthesis rate had positive and transpiration rate and intercellular CO2 concentration had negative effects on this trait. According to our results, selection of plants with higher photosynthesis rate and transpiration rate and lower intercellular CO2 concentration is recommended to improve PWUE. در مناطق خشک و نیمه خشک که آب یک عامل محدودکننده است، شناخت و تبیین کارآیی مصرف آب اولین و مهم‌ترین گام در جهت افزایش عملکرد محصولات زراعی به شمار می‌آید. به منظور بررسی نحوه تأثیر صفات فیزیولوژیک مختلف گندم بر کارآیی مصرف آب فتوسنتزی در شرایط دیم، آزمایشی با 100 لاین و رقم گندم در قالب طرح لاتیس مربع ساده (10×10) انجام شد. در زمان گل‌دهی، محتوای نسبی آب برگ و سرعت از دست دادن آب از برگ‌های بریده به همراه صفات سرعت فتوسنتز، غلظت CO2زیر روزنه‌ای، سرعت تعرق، هدایت روزنه‌ای و شاخص کلروفیل اندازه‌گیری شدند. با انجام رگرسیون گام به گام برای متغیر وابسته کارآیی مصرف آب فتوسنتزی (PWUE)، سه متغیر مستقل سرعت فتوسنتز، سرعت تعرق و غلظت CO2زیر روزنه‌ای وارد مدل شدند و 88% از تغییرات کارآیی مصرف آب فتوسنتزی را توجیه کردند. نتایج تجزیه علیت نشان داد که سرعت فتوسنتز اثر مستقیم مثبت و غلظت CO2زیر روزنه‌ای و سرعت تعرق اثر مستقیم منفی بر این صفت دارند. در کل نتایج حاصل از این آزمایش نشان داد که گزینش گیاهانی که دارای سرعت فتوسنتز و تعرق بالاتر و در عین حال CO2زیر روزنه‌ای کمتری باشند، برای بهبود کارآیی مصرف آب توصیه می‌شوند.

https://cr.guilan.ac.ir/article_1606_d4c9bd512b6c2d5c85cbe4028388eb19.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات غلات 2252-0163 3 2 2013 09 11 Integrated application of chemical, manure and biological fertilizers on growth characteristics of forage corn in Rasht region کاربرد تلفیقی کودهای شیمیایی، زیستی و دامی بر خصوصیات رشدی ذرت علوفه ای در منطقه رشت 143 154 1607 FA زکیه ابراهیم قوچی دانشجوی سابق کارشناسی ارشد گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان غلامرضا محسن آبادی استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان سید محمدرضا احتشامی استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان اکبر فرقانی استادیار گروه علوم خاک دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان Journal Article 2012 12 10 To investigate integrated application of chemical, manure and biological fertilizers on growth characteristics of forage corn (SC.704), a field experiment was conducted at Faculty of Agricultural Sciences, University of Guilan, in 2011. The experimental design was carried out as randomized complete block design with ten treatments and three replications. Treatments were included no-chemical, biological and manure fertilizers as control, chemical fertilizer (150 kg.ha-1 N and 40 kg.ha-1 P), biofertilizer (Pseudomonas fluorescens+ Azospririllum brasilenes), manure (28 ton.ha-1), 50% chemical fertilizer + biofertilizer, 75% chemical fertilizer + biofertilizer, 50% manure +50% chemical fertilizer, 25% manure + 25% chemical fertilizer+ bioferilizer, 75% manure+ biofertilizer and 50% manure + biofertilizer. Results showed that 100% chemical fertilizer and 50% manure + 50% chemical fertilizer treatments were not significantly different in forage yield, dry matter yield, leaf dry matter, ear dry matter, crop growth rate and leaf area index. Dry matter yield in 100% chemical fertilizer and 50% manure fertilizer + chemical fertilizer treatments were 19253 and 1617 kg.ha-1, respectively. The results of forage quality showed that maximum of protein yield, ash, water soluble carbohydrates, fiber and acid detergent fiber was obtained from 100% chemical fertilizer, 75% chemical fertilizer + biofertilizer, 50% manure +50% chemical fertilizers and 50% chemical fertilizer + biofertilizer. Therefore, using integrated chemical fertilizer, biofertilizer and manure application without significant decline in yield quantity and quality, could be decreased consume chemical fertilizer and its impacts on environment. به منظور مطالعه کاربرد تلفیقی کودهای شیمیایی، زیستی و دامی بر خصوصیات رشدی ذرت علوفهای سینگل کراس 704، آزمایشی در سال 1390 در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل شاهد، کود شیمیایی (150 کیلوگرم در هکتار نیتروژن + 40 کیلوگرم در هکتار فسفر)، کود دامی (28 تن در هکتار)، کود زیستی (Pseudomonas fluorescens+Azospririllum brasilense)، 50% کود شیمیایی + زیستی، 75% کود شیمیایی + زیستی، 50% کود شیمیایی + 50% کود دامی، 25% کود دامی + 25% کود شیمیایی + زیستی، 75% کود دامی + زیستی و 50% کود دامی + زیستی بود. نتایج آزمایش نشان داد که تیمار کود شیمیایی خالص و 50% کود شیمیایی + 50% کود دامی از لحاظ عملکرد علوفه تر، عملکرد ماده خشک، وزن خشک برگ، ساقه، شاخص سطح برگ و سرعت رشد گیاه اختلاف معنیداری نداشتند. عملکرد علوفه خشک تیمارهای کود شیمیایی خالص و 50% کود شیمیایی + 50% کود دامی به ترتیب 19235 و 16175 کیلوگرم در هکتار بود. نتایج عملکرد کیفی نیز نشان داد که بیشترین عملکرد پروتئین، عملکرد کربوهیدرات محلول در آب، خاکستر، فیبر و فیبر محلول در شوینده اسیدی از تیمارهای کود شیمیایی خالص و تیمار 50% کود دامی+ 50% کود شیمیایی، 75% کود شیمیایی+ زیستی و 50% کود شیمیایی+ زیستی حاصل شد. با توجه به نتایج این پژوهش، امکان کاربرد تلفیقی کودهای شیمیایی، زیستی و دامی بدون کاهش قابل ملاحظه در عملکرد کمی و کیفی وجود دارد و میتوان با کاربرد تلفیقی کودها، در راستای کاهش هزینههای تولید و رفع مشکلات زیست محیطی ناشی از مصرف کودهای شیمیایی گام موثری برداشت.

https://cr.guilan.ac.ir/article_1607_4022dff144720eba2383ac78ad4062bc.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات غلات 2252-0163 3 2 2013 09 11 Evaluating of the manure and PGPR application on yield and yield components of maize (var. BC666) at different planting densities ارزیابی کاربرد کود دامی و باکتری‌های محرک رشد (PGPR) بر عملکرد و اجزای عملکرد ذرت دانه‌ای (رقم BC666) در تراکم‌های مختلف کاشت 155 166 1608 FA مژگان بیرانوندی کارشناس ارشد زراعت دانشکده کشاورزی دانشگاه شاهد امیر قلاوند دانشیار گروه زراعت دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس عبدالرضا احمدی استادیار گروه گیاهپزشکی دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان Journal Article 2013 04 08 To evaluate the effect of manure and Azotobacter application on yield and yield components of maize, an experiment was carried out in Ecological Research Station of Khorramabad in 2007. Four plant densities (75, 85, 95 and 105 thousand plants per ha) and manure at 80% and 100% (24 and 30 ton.ha-1) and two levels of Azotobacter chroococcum (inoculation and uninoculation), were arranged in a split split plot design based on randomized complete block design with three replications. Results showed that plant density had significant effect on biological yield, grain yield and number of ears per unit area. Increasing of plant density from 75000 to 105000 plants.ha-1 increased 42% of biological yield, 65% of grain yield and 42% of the number of ears per unit area. Totally, results from current research showed that under climate conditions of Khorramabad, the autumn crops are harvested in early summer next year. Therefore, corn plant can be considered in rotation cycle as the second culture. Also, the plant density of 95000 plant.ha-1 and application of 24 ton.ha-1 manure for supplying plant nutrition are suitable for corn as second culture. It seems that there is not the suitable conditions to show the beneficial effects of bacteria in rich soils of nutrients (manure application). به منظور ارزیابی تأثیر کود دامی و باکتری ازتوباکتر بر عملکرد و اجزای عملکرد ذرت آزمایشی در ایستگاه تحقیقات اکولوژیک خرم‌آباد در سال 1386 اجرا شد. در این آزمایش چهار تراکم بوته (75، 85، 95 و 105 هزار بوته در هکتار)، دو سطح 80 و 100 درصد کود دامی (24 و 30 تن در هکتار) و دو سطح باکتری (Azotobacter chroococcum) شامل استفاده از ازتوباکتر (Az1) و عدم استفاده از آن (Az0) به ترتیب به عنوان عامل اصلی، عامل فرعی و عامل فرعی فرعی در قالب کرت‌های دو بار خرد شده بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی ارزیابی شدند. نتایج نشان داد که تراکم بوته اثر معنی‌داری بر عملکرد بیولوژیک، عملکرد دانه و تعداد بلال در واحد سطح داشت. افزایش تراکم بوته از 75 به 105 هزار بوته در هکتار سبب افزایش 42 درصدی عملکرد بیولوژیک، 65 درصدی عملکرد دانه و 42 درصدی تعداد بلال در واحد سطح شد. در مجموع پژوهش حاضر نشان داد که در شرایط اقلیمی شهرستان خرم‌آباد، برداشت گیاهان پاییزه در اوایل تابستان سال بعد انجام می‌گیرد و بنابراین می‌توان ذرت را به عنوان کشت دوم وارد چرخه تناوب کرد. همچنین در کشت ذرت به عنوان کشت دوم، بهترین تراکم کاشت 95000 بوته در هکتار بوده و کاربرد کود دامی به میزان 24 تن در هکتار برای تأمین نیاز غذایی گیاه کافی است. به نظر می‌رسد در خاکی که به لحاظ عناصر غذایی (کاربرد کود دامی) در وضعیت مناسبی است، زمینه چندانی برای بروز اثرات مفید باکتری فراهم نیست.

https://cr.guilan.ac.ir/article_1608_fdcc9a961ba7d47de2ef4e88d96b3133.pdf