دانشگاه گیلان تحقیقات غلات 2252-0163 2 1 2012 10 31 Inheritance of some traits in bread wheat using diallel method at normal and drought stress conditions مطالعه توارث برخی صفات در گندم نان با روش دی‌آلل در شرایط نرمال و تنش خشکی 1 15 1666 FA حسینعلی رامشینی استادیار گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات پردیس ابوریحان دانشگاه تهران مهدی فاضل‌نجف‌آبادی استادیار گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات پردیس ابوریحان دانشگاه تهران محمدرضا بی‌همتا استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران Journal Article 2012 08 06 Breeding for drought tolerance is one of the most efficient ways for preventing yield loss in dry conditions. Diallel method is one of the best methods for genetic evaluation of germplasm before starting of breeding program. In this experiment seven bread wheat genotypes including old genotypes and elite lines were crossed in a half diallel mating design. Parents and F1s were planted at stress and normal condition in a RCBD design with three replications. In addition to pheonologic recording, morphological traits and grain yield were measured after harvest. Analysis of variance for diallel experiment showed that the effect of GCA effect was significant for all traits that imply there is significant additive effect in controlling of all traits. Results showed that each genotype is good considering one or some traits. Using biplot analysis, parents with high SCA were recognized for different traits. For spikelets number per ear, ear number and thousand weight crosses Kavir×Shiraz, Sardari×Shiraz and Azar2×WS-82-9 had the highest SCA. Mather and Jinks graphical analysis showed the adequacy of additive-dominance gene action model. Degree of dominance was between from 0 to 1 for most traits which showed the gene action is almost partial dominance. Some genotypes like WS-82-9, Sardari and Kavir can be used for improving of traits thousand weight, ear number and spikelets in ear in both conditions, respectively. Also WS-82-9 is an elite line that can be acceptable genotype for dry condition. اصلاح برای تحمل به تنش خشکی از کارآمدترین راه‌ها برای جلوگیری از کاهش عملکرد در شرایط خشک است. یکی از بهترین روش‌های ارزیابی مواد ژنتیکی قبل از شروع برنامه اصلاحی روش دی‌آلل است. در این آزمایش، هفت ژنوتیپ گندم نان شامل ارقام قدیمی و لاین‌های امید بخش به صورت طرح دی‌آلل یک طرفه تلاقی داده شدند. والدین و F1ها در شرایط نرمال و تنش در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار کشت و صفات فنولوژیک، مرفولوژیک و عملکرد دانه اندازه‌گیری شدند. تجزیه واریانس دی‌آلل نشان داد که ترکیب پذیری عمومی والدین برای تمامی صفات معنی‌دار بوده و حاکی از وجود اثر افزایشی معنی‌دار در کنترل تمامی صفات بود. نتایج نشان داد که هر ژنوتیپ از نظر یک یا چند صفت بهتر از بقیه بود. با کمک تجزیه بای پلات، والدینی که برای صفات مختلف ترکیب پذیری خصوصی بالایی داشتند، شناسایی شدند. برای تعداد سنبلچه در خوشه، تعداد خوشه در گیاه و وزن هزاردانه به ترتیب ژنوتیپ‌های کویر با شیراز، سرداری با شیراز و آذر2 با WS-82-9 بالاترین ترکیب پذیری خصوصی را داشتند. تجزیه گرافیکی با روش متر و جینکز نشان از کفایت مدل افزایشی- غالبیت برای بیشتر صفات داشت. درجه غالبیت در بیشتر صفات بین صفر و یک بود که بیان کننده عمل ژن به صورت غالبیت نسبی است. بر اساس نتایج به دست آمده، از ژنوتیپ‌هایی مانند WS-82-9، سرداری و کویر می‌توان به عنوان منابع ژنتیکی برای اصلاح به ترتیب صفات وزن هزاردانه، تعداد خوشه و تعداد سنبلچه در هر دو شرایط استفاده کرد. همچنین ژنوتیپWS-82-9 به عنوان یک لاین امید بخش می‌تواند ژنوتیپ مناسبی برای شرایط تنش باشد.

https://cr.guilan.ac.ir/article_1666_790e5678d7405659c5bad1d34c9baf3a.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات غلات 2252-0163 2 1 2012 10 31 Study of genetic diversity in T. boeoticum populations under normal and water deficit stress conditions مطالعه تنوع ژنتیکی جمعیت‌های Triticum boeoticum تحت شرایط عادی و تنش کم آبی 17 30 1667 FA محمد مقدم استاد گروه به‌نژادی و بیوتکنولوژی دانشگاه تبریز محمدامین مزینانی دانشجوی کارشناسی ارشد اصلاح نباتات دانشگاه تبریز سیدسیامک علوی‌نیا استادیار گروه به‌نژادی و بیوتکنولوژی دانشگاه تبریز محمدرضا شکیبا استاد گروه اکوفیزیولوژی گیاهی دانشگاه تبریز علی‌اشرف مهرابی استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه ایلام علیرضا پورابوقداره دانشجوی کارشناسی ارشد اصلاح نباتات دانشگاه تبریز Journal Article 2012 08 27 To study genetic diversity of several agronomic andphysiologic traits and the effect of water deficit stress on these characters in 34 populations of T. boeoticum, an experiment was conducted as a split-plot using randomized complete block design with three replications in Research Station of University of Tabriz in 2010. The main plots consisted of stress and non-stress conditions and the populations were considered as sub-plots. Analysis of variance showed significant differences among populations for all studied traits, indicating the existence of genetic variation among populations. Phenotypic coefficients of variation for seed weight and leaf area were highest and for days to physiological maturity were lowest in both stressed and non-stressed conditions. Correlation coefficients and stepwise regression showed significant positive associations of seed weight with leaf area and plant height in both stress and normal conditions. In addition, chlorophyll index was also included in the regression model under normal condition. Cluster analysis grouped populations into five and three clusters in stress and non-stress conditions, respectively. In the water deficit condition, populations 114, 118, 176 and 216 by having the highest chlorophyll index and seed weight had superiority over other populations. In the normal condition, populations 3, 10, 12, 120, 127, 257, 277, 320 and 485 in the second group had the highest seed weight, chlorophyll index and leaf area. به منظور مطالعه تنوع ژنتیکیبرخی از صفات زراعی و فیزیولوژیک و بررسی اثر تنش کم آبی روی آنها در 34 جمعیت از گونه Triticum boeoticumآزمایشی به صورت کرتهای خرد شده بر پایه بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار با در نظر گرفتن شرایط واجد و بدون تنش کم آبی در کرتهای اصلی و جمعیتها در کرتهای فرعی در ایستگاه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز طی سال زراعی 90-1389 انجام شد. نتایج تجزیه واریانس بیانگر تفاوت معنیدار بین جمعیتها در تمام صفات مورد بررسی و وجود تنوع ژنتیکی بین جمعیتها بود. عملکرد دانه و طول × عرض دومین برگ زیر سنبله در هر دو شرایط دارای بالاترین ضریب تنوع فنوتیپی و روز تا رسیدگی فیزیولوژیک دارای پایینترین ضریب تنوع فنوتیپی بودند. محاسبه ضرایب همبستگی بین صفات و انجام رگرسیون گام به گام در هر دو شرایط واجد و فاقد تنش نشان داد که طول × عرض دومین برگ زیر سنبله و ارتفاع بوته رابطه مثبتی با عملکرد دانه دارند. علاوه بر این، در شرایط بدون تنش شاخص کلروفیل نیز به مدل رگرسیونی وارد شد. در تجزیه خوشهای برای شرایط تنش کم آبی، پنج خوشه به دست آمد و جمعیتهای 114، 118، 176 و 216 با داشتن بیشترین شاخص کلروفیل و عملکرد دانه به عنوان جمعیتهای بهتر شناسایی شدند. نتایج تجزیه خوشهای در محیط بدون تنش به سه خوشه منجر شد و جمعیتهای 3، 10، 12، 52، 120، 127، 257، 277، 320 و 485 از گروه دوم، دارای بیشترین عملکرد دانه، شاخص کلروفیل برگ و طول × عرض دومین برگ زیر سنبله بودند.

https://cr.guilan.ac.ir/article_1667_74da59b05d6dec4368b76c603d60cb94.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات غلات 2252-0163 2 1 2012 11 13 Genotype by environment interaction and study of sugar yield stability in the sugarcane cultivars in Khuzestan locations by stability criteria اثر متقابل ژنوتیپ × محیط و بررسی پایداری عملکرد شکر 30 ژنوتیپ نیشکر در مناطق نیشکرکاری استان خوزستان 31 44 1668 FA محمود فولادوند دانشجوی کارشناسی ارشد اصلاح نباتات دانشگاه شهید باهنر کرمان و کارشناس اصلاح نیشکر موسسه تحقیقات و آموزش توسعه نیشکر خوزستان حسین شاهسوند حسنی دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه شهید باهنر کرمان قاسم محمدی نژاد استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه شهید باهنر کرمان مسعود پرویزی آلمانی عضو هیأت علمی موسسه تحقیقات و آموزش توسعه نیشکر خوزستان Journal Article 2012 02 17 The effects of genotype by environment interactions on the sugar yield of 26 promising sugarcane cultivar and 4 standard cultivars (CP48-103, CP57-614,CP69-1062 and NCO310) as checks were investigated for new Plant,first Ratoon and second Ratoon at three locations (Amirkabir, Imam Khomeini and Mian-Ab Agro-Industries) and for three cropping seasons (2008-2010). Combined analysis was done with regard to fixed effects of treatment and location and random effect year. Effect of year, Location, year × location and treatment were found to be significant (P <0. 01) and Effect of treat × location was found to be significant (P <0. 05). To investigate the stability of genotypes were tested, use the Rick, Shukla, Eberhart-Russell, simultaneous selection, AMMI and SHMM methods. Wrick, Shukla, Eberhart and Russell, Simultaneous Selection and SHMM method in their stable clones listed, 8/29 to jointly introduce. Analysis based on AMMI showed that the genotypes 8/23, 1/113, 1/26, 6/60 and 6/8 by assigning the lowest genotype by environment interactions and highest average yield are as the most stable genotypes and clone 6/8 to account very low the interaction among the clones studied were identified as the most stable genotype. Such that the results this method was similar with the results of Eberhart and Russell method and the average rating and standard deviations can proposed rating and Eberhart and Russell methods as a suitable method after two AMMI and SHMM method. اثر متقابل ژنوتیب × محیط برای عملکرد شکر 26 کلون امید‌بخش نیشکر و 4رقم شاهد (CP48-103، CP57-614، CP69-1062 و NCO310) در سه منطقه نیشکر کاری استان خوزستان (کشت و صنعت‌های امیرکبیر، امام خمینی (ره) و میان آب) در سه سال زراعی (از 1387 تا 1389) برای مراحل کشت جدید و بازرویی اول و دوم مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج حاصل از تجزیه مرکب عملکرد شکر نشان داد که اثر تیمار (ژنوتیپ) و اثرات متقابل ژنوتیپ × مکان و سال × مکان‌ در سطح احتمال 1 درصد معنی‌دار بودند، در حالی که اثر متقابل سه گانه ژنوتیپ × سال × مکان معنی‌دار نبود. برای بررسی پایداری ژنوتیپ‌های مورد آزمایش از روش‌های ریک، شوکلا، روش رگرسیونی ابرهارت و راسل، روش گزینش همزمان، روش AMMI و روش SHMM استفاده شد. روش‌های ریک، شوکلا، روش رگرسیونی ابرهارت و راسل، روش گزینش همزمان و روش SHMM به طور مشترک کلون شماره 29/8 را به عنوان ژنوتیپ پایدار معرفی نمودند. تجزیه بر اساس روش AMMIنیز نشان داد که ژنوتیپ‌های شماره 23/8، 113/1، 26/1، 60/6، 12/6 و 8/6 به واسطه دارا بودن کمترین اثر متقابل ژنوتیپ × محیط و بالاترین میانگین عملکرد به عنوان پایدارترین ژنوتیپ‌ها بودند و در بین این ژنوتیپها، کلون 8/6 به دلیل اختصاص اثر متقابل بسیار پایین به عنوان پایدارترین ژنوتیپ شناخته شد. با توجه به این که در این پژوهش، نتایج روش AMMI و SHMM با نتایج روش‌های ابرهارت و راسل، میانگین رتبه و انحراف معیار مشابه بود، از اینرو روشهای رتبهبندی و ابرهارت و راسل پس از دو روش AMMI و SHMM به عنوان مناسبترین روشها جهت بررسی پایداری ژنوتیپ‌ها پیشنهاد میشوند.

https://cr.guilan.ac.ir/article_1668_47ad6184baf6449b431df33bd5d42f0f.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات غلات 2252-0163 2 1 2012 11 13 Transformation of rice (Oryza sativa L.) using hygromycin (hpt) selector and β-glucuronidase (gus) reporter genes by in planta method ترانسفورماسیون برنج (Oryza sativa L.) با ژن‌های گزینشگر هایگرومایسین (hpt) و گزارشگر بتاگلوکورونیداز (gus) به روش In planta 45 55 1669 FA طیبه سلامت دانشجوی سابق کارشناسی ارشد گروه بیوتکنولوژی کشاورزی، دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان سمیه اللهی دانشجوی سابق کارشناسی ارشد گروه بیوتکنولوژی کشاورزی، دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان محمد مهدی سوهانی استادیار گروه بیوتکنولوژی کشاورزی، دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان علی اعلمی استادیار گروه بیوتکنولوژی کشاورزی، دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان Journal Article 2012 03 05 Transgenic plants are often produced by tissue culture-dependent methods that require careful preparation and selection of explants, selection of transformed cells and regeneration of transgenic plants. In this in planta transformation method, the mature embryos of soaked seed were pierced by an Agrobacterium tumefaciens -coated needle or scalpel. The inoculated seeds were germinated and grew under no sterile conditions. In order to evaluate the effects of cultivars (Hashemi and Gerdeh), A. tumefaciens strains (EHA105 and LBA4404) and Three methods of inoculation (0. 5 mm Ø needle, 0. 5 mm Ø needle together with vacuum infiltration, Wounding with a scalpel) on transformation efficiency. A CRD based factorial experiment with three replications was applied. Integration of the transgene into the genome of transformed plants (T0 and T1) was confirmed using PCR method, resistance of leaf tissues to hygromycin and histiochemical GUS assay. Accordingly, the highest significant transformation efficiency (11. 72 %) was obtained in Hashemi cultivar wounded with a scalpel. Transformation efficiency of the same cultivar inoculated by a needle under vacuum infiltration was significantly higher than treatment of inoculation in the absence of vacuum. Seventy T0 seedlings were selected randomly and analysed further at T1 generation, which ~19% confirmed to be positive. گیـاهان تراریختـه اغلب به وسیله روشهایی بر پایه کشت بافت تولید میشوند که روشهای پیچیـدهای بوده و نیاز به آماده سـازی و انتخـاب دقیق ریزنمونه، انتخاب بافتهای تراریخت شده و باززایی گیاهان تراریخته در شرایط in vitro را دارند. در این آزمایش، گیاهان تراریخته در شرایط غیر استریل تولید شدند. بدین منظور بذور دو رقم برنج بومی تیپ ایندیکا خیسانده شدند تا جنین فعال و شروع به رشد کند. سپس منطقه جنینی با حداقل آسیب به جنین زخم‌زنی و با دو سویه اگروباکتریوم تومه فاشیینس (Agrobacterium tumefaciens) حامل ناقل pCAMBIA1105. 1R تلقیح شدند. القاء ژن‌های vir در محیط کشت خاصی که بدین منظور طراحی شده است انجام شد. بذور بعداً جوانه‌زده و در تحت شرایط غیر استریل رشد کردند. تأیید الحاق ژن انتقالی به درون ژنوم گیاهان تراریخته نسل T0 و T1 با استفاده از روش PCR شامل دو ژن در داخل منطقه T-DNA، مقاومت بافت برگی به آنتی‌بیوتیک هایگرومایسین و آزمون بافت شیمیایی GUS انجام شد. بیشترین کارایی ترانسفورماسیون در نسل T0مربوط به تیمار زخم‌زنی به وسیله خراش با اسکالپل آغشته به اگروباکتریوم به میزان 72/11 درصد در رقم هاشمی 75/9 درصد بوده است. کارایی ترانسفورماسیون در رقم هاشمی در شرایط سوزن‌زنی همراه با خلاء نیز به طور معنی‌داری از تلقیح تحت شرایط غیرخلاء بیشتر بوده است. به منظور بررسی پایداری ژن تراریخته گیاهان نسل T1به طریق مشابهنسل T0 آنالیز مولکولی شده و نتایج نشان داد که همچنان 19 درصد گیاهان نسل T1تراریخت بوده‌اند.

https://cr.guilan.ac.ir/article_1669_fa3700ac5743f92fb4210b2d70ff575a.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات غلات 2252-0163 2 1 2012 10 31 Effect of on-farm seed priming and weed control on emergence properties, some of growth indices, biological yield and grain yield of hybrid corn SC301 in Hamedan تأثیر پرایم کردن بذر در مزرعه و کنترل علف‌های هرز بر صفات سبز شدن، برخی شاخص های رشد، عملکرد زیستی و عملکرد دانه ذرت دانه ای سینگل کراس 301 در همدان 57 70 1670 FA اکرم مهدی‌زاده دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه بوعلی سینا محمدعلی ابوطالبیان استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه بوعلی سینا جواد حمزه‌ئی استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه بوعلی سینا گودرز احمدوند دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه بوعلی سینا Journal Article 2011 08 21 To investigate the effects of on-farm seed priming and weed control on some traits in corn (single cross 301), an experiment was arranged in a factorial experiment based on randomized complete block design with three replications at experimental field of the Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran, in 2010. Experimental factors included, on-farm seed priming in four levels (non-primed, priming with urea solution, priming with zinc sulfate solution and priming with tap water) and weed control in three levels (non-weeding, weeding in 20 days after planting and weeding in 20 and 40 days after planting). For on-farm priming the seeds were placed for 16 hours in solutions of urea (6 g.l-1), zinc sulfate (0.34 g.l-1) and tap water, and after surface drying were planted. The results showed that priming with urea and zinc sulfate solutions had highest emergence rate and lowest time to 50 percent emergence (E50) using urea solution caused the most emergence percentage and emergence energy. The maximum emergence index was observed in urea solution. All treatments compared to non-primed–non weeding treatment had higher leaf area index. In other words priming could compensate decreasing effect of weeds on leaf area index. Priming treatments with zinc and urea solutions had highest crop growth rate and total dry weight (Crop Growth Rate: 21.76 and 18.99 gr.m-2.d-1, respectively), (Total Dry Weight: 1086.76 and 1080 gr.m-2,respectively). Corn leaf area index duration was not affected by priming, but increased under once and double weed control respectively 22% and 23.9%. Crop growth rate increase with weed control and priming treatments showed most increase. Urea-once weed control and Zinc Sulfate-once weed control treatments had most biological yield. Zinc sulfate and urea treatments showed respectively, 14 and 12% higher yield than the control. Generally results showed that emergence rate and vigor increased by priming with urea and zinc sulphate solutions, also weed control in companion with seed priming increased the studied growth indices and biological yield. به منظور بررسی اثر پرایم کردن مزرعه‌ای بذر و کنترل علف‌های هرز بر برخی صفات در ذرت سینگل کراس 301، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه آموزشی-پژوهشی دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا در سال 1389 انجام گرفت. عامل‌های مورد استفاده شامل پرایم کردن بذر در مزرعه در چهار سطح (پرایم نشده، پرایم با محلول اوره، پرایم با محلول سولفات روی و پرایم با آب معمولی) و عامل علف هرز در سه سطح (بدون وجین، وجین در 20 روز بعد از کاشت و وجین در 20 و 40 روز بعد از کاشت) مورد بررسی قرار گرفتند. برای تیمار پرایم در مزرعه، بذرها به مدت 16 ساعت در محلول‌های اوره (6 گرم در لیتر)، سولفات روی با غلظت روی 24 درصد (35/0 گرم در لیتر) و آب معمولی قرار داده شد و پس از خشک شدن سطحی، کاشته شدند. نتایج نشان داد تیمارهای پرایم شده با محلول اوره و روی بالاترین سرعت سبز شدن و کمترین زمان تا 50 درصد سبز شدن (E50) را داشتند و تیمار محلول اوره بیشترین درصد سبز شدن را به خود اختصاص داد. همچنین تیمار پرایم با محلول روی، بالاترین میزان انرژی سبز شدن را نشان داد. تیمارهای پرایم شده با محلول‌های سولفات روی و اوره به ترتیب بالاترین سرعت رشد گیاه (76/21 و 99/18 گرم بر متر مربع در روز) و همچنین وزن خشک کل (76/1086 و 1080 گرم در متر مربع) را داشتند. دوام سطح برگ ذرت تحت تأثیر پرایمینگ قرار نگرفت، اما با کنترل علف‌های هرز در یک و دو بار کنترل به ترتیب 22 و 9/23 درصد افزایش یافت. تیمار اوره با یک بار کنترل علف هرز بیشترین عملکرد زیستی را داشت که با تیمار اوره و دو بار کنترل تفاوتی نداشت. تیمارهای اوره و سولفات روی به ترتیب افزایش 14 و 12 درصدی عملکرد دانه را نسبت به شاهد نشان دادند.آب با دو بار کنترل بالاترین شاخص برداشت را داشت که با تیمار روی با دو بار کنترل تفاوت معنیداری نداشت. در مجموع نتایج این آزمایش نشان داد که پرایم کردن بذر با محلول‌های اوره و سولفات روی باعث افزایش سرعت و توان سبز شدن گیاهچه‌های ذرت شد. تأثیر کنترل علف‌های هرز نیز بر شاخص‌های رشد مورد مطالعه، عملکرد زیستی و عملکرد دانه ذرت با پرایمینگ بذر افزایش یافت.

https://cr.guilan.ac.ir/article_1670_9cc04d3c9f7824ff5464684e7fca90a1.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات غلات 2252-0163 2 1 2012 10 31 Effects of deficit irrigation and nitrogen fertilizer on quantitative and qualitative yield of forage corn (Zea mays L.) c. v. SC. 704 in Rasht region تأثیر کم آبیاری و کود نیتروژن بر عملکرد کمی و کیفی ذرت علوفه‌ای (Zea mays L.) رقم سینگل کراس 704 در منطقه رشت 71 81 1671 FA محمدحسن بیگلوئی استادیار گروه مهندسی آب دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان غلامرضا محسن‌آبادی استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان سروش قادری دانش آموخته گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان بابک ربیعی دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان Journal Article 2011 08 21 A field study was performed at the research farm of the Faculty of Agricultural Sciences science at the University of Guilan, Rasht during the season growth in 2009 for investigating the effects of deficit irrigation and nitrogen fertilizer on quantitative and qualitative yield of forage corn. SC704. The experimental design was conducted as randomized complete blocks with factorial arrangement in three replications. The experimental treatments consisted of two factors, irrigation in two levels (50% and 75% available water depletion from soil) and nitrogen rates in three levels (0, 100 and 200 kg.ha-1). The obtained results depicted the fact that the irrigation had no significant effects on the traits of the case study excluding the protein yield. On the other hand, the nitrogen had significant effects on all traits of the case study excluding the fiber yield. No significant statistical effects were observed on the interaction of irrigation × nitrogen on the traits measured. The results obtained by the comparison of the average of different levels of irrigation on the application of protein showed that the complete irrigation, the treatment of 50% available water, had a better protein yield in comparison with 75% available water. Comparing of the levels of nitrogen also depicted that the application of 200 Kg.ha-1 had significant effects on the most traits of the case study in comparison with the application of 100 Kg.ha-1 but their difference was not statistically significant on the application of dry mater yield(DMY) and wet mater yield (WMY). The interaction of irrigation per nitrogen effected on the DMY, but it was not significant so that the highest amount of DMY (1014.2 gr.m-2) and the lowest amount (723.3 gr.m-2) were obtained at 200 kg.ha-1 N with full irrigation and without fertilizer and 75% available water depletion, respectively. The obtained results from this research indicated that the treatment of 75% available water together with 100 Kg.ha-1 N is the suitable for quantitative forage yield, but the treatment of 50% available water together with 200 Kg.ha-1 N is needed for the protein yield. به منظور بررسی اثر کمآبیاری و کود نیتروژن بر عملکرد کمی و کیفی ذرت علوفه‌ای رقم سینگل کراس 704، آزمایشی در سال زراعی 88-1387 به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل دو سطح آبیاری (50 و 75 درصد تخلیه رطوبت قابل دسترس خاک) و سه سطح کود نیتروژن (صفر، 100 و 200 کیلوگرم نیتروژن در هکتار از منبع اوره) بودند. نتایج نشان داد که آبیاری به غیر از عملکرد پروتئین، تاثیر معنیداری بر هیچیک از صفات مورد مطالعه نداشت. در مقابل، اثر نیتروژن بر تمامی صفات مورد مطالعه، به غیر از عملکرد فیبر معنیدار بود. برهمکنش آبیاری×نیتروژن نیز اثر آماری معنیداری بر هیچیک از صفات اندازهگیری شده نداشت. نتایج حاصل از مقایسه میانگین سطوح آبیاری برای عملکرد پروتئین نشان داد که آبیاری کامل (تخلیه 50 درصد رطوبت قابل دسترس خاک) عملکرد پروتئین بیشتری نسبت به تخلیه 75 درصد رطوبت قابل دسترس خاک داشت. مقایسه سطوح نیتروژن نیز نشان داد که کاربرد 200 کیلوگرم در هکتار نیتروژن تفاوت معنیداری نسبت به 100 کیلوگرم نیتروژن از نظر بیشتر صفات مورد مطالعه داشت، اما تفاوت آنها بر عملکرد علوفه تر و خشک از نظر آماری معنی‌دار نبود. برهمکنش آبیاری×نیتروژن عملکرد ماده خشک را تحت تأثیر قرار داد، ولی معنیدار نشد، به طوری که عملکرد ماده خشک در تیمار 200 کیلوگرم نیتروژن به همراه آبیاری 50 درصد تخلیه رطوبت دارای بیشترین مقدار (22/1014 گرم بر متر مربع) و در تیمار صفر کیلوگرم نیتروژن به همراه آبیاری 75 درصد تخلیه رطوبت به کمترین مقدار خود (3/723 گرم در مترمربع) رسید. نتایج این پژوهش نشان داد که برای تولید عملکرد کمی علوفه، تیمار 75 درصد تخلیه رطوبت خاک به همراه 100 کیلوگرم نیتروژن در هکتار گزینه مناسبی است، اما برای عملکرد پروتئین، تیمار 50 درصد تخلیه رطوبت خاک به همراه 200 کیلوگرم نیتروژن در هکتار مورد نیاز است.

https://cr.guilan.ac.ir/article_1671_90504aa7a8d26ebb1d5d544fcbc7543d.pdf