دانشگاه گیلان تحقیقات غلات 2252-0163 5 4 2016 03 15 Effect of plant density of dry matter remobilization and grain yield for two local rice cultivars اثر تراکم‌ بوته بر انتقال مجدد ماده خشک و عملکرد دانه دو رقم برنج بومی 301 310 1759 FA فردوس عادلی مسبب دانشجوی کارشناسی ارشد گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان مسعود اصفهانی استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان شاپور عبدالهی مبرهن پژوهشگر موسسه تحقیقات برنج کشور علی اعلمی استادیار دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان Journal Article 2014 08 25 To study the effect of planting density (11.11, 16 and 25 plants.m-2) on dry matter remobilization and grain yield of rice cultivars, Hasani and Hashemi, a field experiment in factorial layout based on randomized complete block design with four replications carried out at Rice Research Institute of Iran (RRII) in 2011. Results showed that the plant height, number of tillers.plant-1, biological yield, grain yield of main stem and other tillers, number of panicles.m-2, number of grain.panicle-1, number of filled grains.panicle-1, number of grains.m-2, grain weight, grain length and its width and dry matter remobilization efficiency were significantly differ between Hassani and Hashemi cultivars and the effect of density on grain yield, harvest index, secondary tillers and main stem harvest indices, the number of filled grain.panicle-1, grain density.panicle-1, dry matter remobilization, current photosynthesis rate were significantly different. Apart number of tillers.plant-1, other traits were increased with plant density. An increasing in plant density, increased the number of grains.m-2 and leads to increase in grain yield of rice cultivars. The average total grain yield (4853 kg.ha-1) obtained from 25 plant.m-2 and the main stem produced 791 kg.ha-1 (16.3%) of grain yield. Also, there was a significantly increasing in the current photosynthesis in grain filling duration with 3380 kg ha-1 in 25 plant.m-2 treatment and greatly enhance the total grain yield. The rice cultivars, Hasani and Hashemi, with an average of 59.8% and 39.3% in the current photosynthesis efficiency were significantly different. Grain yield of both rice cultivars increased alongside increase in current photosynthesis rate and the dry matter remobilization was less than the current photosynthesis. It seems that in order to increase the grain yield of rice, plant density should be increased for dry matter remobilization and current photosynthesis enhancement. به منظور بررسی اثر تراکم بوته (11/11، 16 و 25 بوته در متر مربع) بر انتقال مجدد ماده خشک و عملکرد دانه دو رقم برنج حسنی و هاشمی، آزمایشی به صورت فاکتوریل با چهار تکرار در سال 1390 در موسسه تحقیقات برنج کشور- رشت اجرا شد. نتایج نشان داد که طول دوره رویش، ارتفاع بوته، طول خوشه، تعداد پنجه در بوته، عملکرد زیستتوده، عملکرد دانه، تعداد خوشه در مترمربع، تعداد دانه در خوشه، وزن دانه، طول دانه، عرض دانه و کارآیی انتقال مجدد ماده خشک دارای تفاوت معنی‌داری بین ارقام حسنی و هاشمی بودند. اثر تراکم بوته نیز بر تعداد پنجه در بوته، عملکرد زیستتوده، عملکرد دانه، تعداد خوشه در مترمربع و تعداد دانه در مترمربع معنی‌دار بود. به غیر از تعداد پنجه در بوته، سایر صفات گیاهی با تراکم بوته افزایش یافتند. نتایج نشان داد که با افزایش تراکم بوته، افزایش تعداد دانه در متر مربع منجر به افزایش عملکرد دانه در ارقام برنج شد. تراکم 25 بوته در متر مربع با 4853 کیلوگرم در هکتار، بالاترین میانگین عملکرد دانه را داشت و ساقه‌ اصلی 791 کیلوگرم در هکتار (3/16 درصد) از عملکرد دانه ‌را تأمین کرد. با افزایش تراکم بوته، میزان فتوسنتز جاری تا 3380 کیلوگرم در هکتار در تراکم 25 بوته افزایش یافت و باعث افزایش عملکرد دانه شد. دو رقم حسنی و هاشمی به ترتیب بیش‌ترین و کم‌ترین کارایی فتوسنتز جاری (به ترتیب 8/59 و 3/39 درصد) را داشتند. عملکرد دانه در هر دو رقم برنج با افزایش میزان فتوسنتز جاری افزایش یافت. میزان انتقال مجدد ماده خشک به طور متوسط با 1457 کیلوگرم در هکتار، کم‌تر از میزان فتوسنتز جاری با 2627 کیلوگرم در هکتار ‌بود. به نظر می‌رسد که برای افزایش عملکرد دانه برنج، با توجه به اثر عامل تراکم بوته و با توجه به منابع تأمین مواد پرورده برای پرشدن دانه‌ها (انتقال مجدد و فتوسنتز جاری)، بایستی با تنظیم تراکم بوته به بهینه‌سازی انتقال مجدد و فتوسنتز جاری مبادرت ورزید.

https://cr.guilan.ac.ir/article_1759_25b9eb5c06990abc9b733869b305cfec.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات غلات 2252-0163 5 4 2016 03 15 Investigation of discriminant between aerobic and Iranian rice based on tolerance to drought stress at germination stage using discrimination function analysis گروه‌بندی و بررسی تمایز بین برنج های هوازی و ایرانی از نظر تحمل به تنش اسمزی در مرحله جوانه زنی 311 326 1760 FA طیبه رئیسی دانشجوی سابق کارشناسی ارشد گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان عاطفه صبوری استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان حسین صبوری دانشیار گروه تولیدات گیاهی علوم کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه گنبد کاووس Journal Article 2014 11 19 Seed germination is an important step in the growth period that often is influenced by environmental stresses. The objective of this study was to identify the germination components with greatest role in discriminant between Iranian and aerobic rice genotypes based on tolerance to drought stress. The standard test for seed germination was conducted in three levels of osmotic stress (distilled water, -8 and -16 bar using manitol) for 53 rice genotypes (including 31 foreign and aerobic genotypes and 22 Iranian varieties). The various germination characteristics were measured. The grouping of genotypes based on germination components, the genotypes were assigned in the three groups at normal and stress conditions -8 bar and two groups at -16 bar respectively. The results showed that some of genotypes were in the group with average values higher than the general average under all the three conditions. These genotypes includes AE6, AE8, AE10, AE12, AE13, AE15, AE15, AE16, AE18, AE29 and AE30, that all were aerobic and foreign genotypes. Then, genotypes were classified as ‘Aerobic and foreign’ and ‘Iranian’ rice and discriminant functionanalysis was performed. Wilk’s Lambda statistic was estimated 0.286, 0.213 and 0.397 at normal condition, -8 and -16 bar, respectively. Showing the significant difference between the two groups based on germination characteristics. According to the results, the variables of seed vigor, germination percentage, the maximum percentage of germination, planting time required to reaching 90% and 95% of maximum germination and germination energy with greatest role and Allometric coefficient with lowest role were effective to distinguish between the two groups. جوانهزنی گیاهان از جمله مراحل مهم در طول دوره رشدی آنهاست که اغلب تحت تأثیر تنشهای محیطی قرار میگیرد. هدف از پژوهش حاضر شناسایی مؤلفههای جوانهزنی بود که بیشترین نقش را در تمایز بین ژنوتیپهای برنجهای هوازی و ایرانی از نظر تحمل به تنش اسمزی داشتند. آزمون استاندارد جوانهزنی بذر در سه سطح تنش اسمزی (آب مقطر به عنوان محیط نرمال، 8- و 16- بار حاصل از مانیتول) و با استفاده از 53 ژنوتیپ برنج (شامل 31 ژنوتیپ از برنجهای هوازی و خارجی و 22 رقم از برنجهای ایرانی) انجام شد. گروه‌بندی ژنوتیپها با استفاده از تجزیه خوشهای بر اساس متغیرهای جوانهزنی نشان داد که در شرایط نرمال و تنش 8- بار ژنوتیپها به سه گروه و در شرایط 16- بار به دو گروه قابل تفکیک هستند. تعدادی از ژنوتیپها نیز توانستند در هر سه شرایط در گروه با متوسط ارزشهای بالاتر از میانگین کل قرار گیرند این ژنوتیپها شامل AE6،AE8 ،AE10 ، AE12، AE13، AE15، AE16،AE18 ،AE29 و AE30بودند که همه جزء ژنوتیپهای هوازی و خارجی بودند. سپس با در نظر گرفتن دو گروه شامل ژنوتیپهای هوازی به همراه ارقام خارجی و ایرانی، تجزیه تابع تشخیص انجام شد. آماره لامبدای ویلک برای شرایط نرمال، 8- و 16- بار به ترتیب 286/0، 213/0 و 397/0 بود و نشان دهنده وجود تفاوت معنیدار بین دو گروه از لحاظ خصوصیات جوانهزنی در هر سه شرایط بود. مطابق نتایج، متغیرهای شاخص بنیه بذر، درصد جوانهزنی، حداکثر درصد مقدار جوانهزنی، زمان لازم از کاشت تا رسیدن به 90 و 95 درصد حداکثر جوانهزنی و انرژی جوانهزنی بیشترین نقش و ضریب آلومتریک کمترین نقش را در تمایز بین دو گروه داشتند.

https://cr.guilan.ac.ir/article_1760_e114cf14ba0ece24c0777af76a5fc802.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات غلات 2252-0163 5 4 2016 03 15 Evaluation of physiological, phonological and morphological traits related to drought tolerance in bread wheat (Triticum aestivum L.) ارزیابی صفات فیزیولوژیک، فنولوژیک و مورفولوژیک مرتبط با تحمل به خشکی در گندم نان (Triticum aestivum L.) 327 340 1761 FA لیلا زارعی استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه عزت اله فرشادفر استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه رضا حق پرست محقق معاونت موسسه تحقیقات کشاورزی دیم سرارود کرمانشاه رحمان رجبی محقق معاونت موسسه تحقیقات کشاورزی دیم سرارود کرمانشاه مریم محمدی سراب بادیه دانش آموخته کارشناسی ارشد گروه زراعت و اصلاح نباتات پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه Journal Article 2014 09 22 This research was carried out to identify drought tolerant genotypes on the basis of physiological, phonological and morphological traits and drought tolerance indices in bread wheat. Twenty wheat genotypes were assessed in two field experiments based on randomized complete block design with three replications under non-stress and drought stress conditions in Dryland Agricultural Research Sub-Institute, Sararood, Kermanshah. The studied traits were number of grains per spike, peduncle length, spike length, plant height, 1000-grain weight, days to heading, days to physiological maturity, grain yield, flag leaf area, relative water content, a, b and total chlorophyll, proline content, water retained in cut leaves, cell membrane stability and leaf water potential. Futhermore, drought tolerance indices based on grain yield under stress and non-stress conditions were also evaluated. The results showed that there is significant genetic variation among the studied genotypes for improving drought tolerance. Results of the yield index (YI), yield tolerance index (YTI), mean productivity (MP), geometric mean productivity (GMP), tolerance index (TOL), stability tolerance index (STI) and stress susceptibility index (SSI) identified relatively similar genotypes as the drought tolerant genotypes, but according to the high and significant correlation coefficients among MP, GMP, HMP and STI indices with grain yield under both stress and non-stress conditions, these indices were suitable to identify the high yielding genotypes under both conditions. According to these indices, the genotypes 72YRRGP, T179, T189, 914GB, MARAGHEH(1379-80) and Sardari were detected as the drought tolerant genotypes. Correlation coefficient analysis also revealed that among the evaluated traits, proline content of flag leaf, cell membrane stability and spike length had the stronger relationship with stress tolerance index (STI) and are introduced as the most important traits for selecting drought tolerant genotypes in this research. این تحقیق به منظور شناسایی ژنوتیپ‌های متحمل به خشکی بر اساس برخی از صفات مهم مورفولوژیک، فنولوژیک و فیزیولوژیک و شاخص‌های تحمل به خشکی در گندم نان اجرا شد. بیست ژنوتیپ گندم نان در دو آزمایش مزرعه‌ای تحت شرایط بدون تنش و تنش خشکی در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در معاونت موسسه تحقیقات دیم سرارود کرمانشاه مورد ارزیابی قرار گرفتند. صفات مورد مطالعه شامل تعداد دانه در سنبله، طول گردن سنبله، طول سنبله، ارتفاع بوته، وزن هزار دانه، تعداد روز تا ظهور سنبله، روز تا رسیدگی فیزیولوژیک، عملکرد دانه، مساحت برگ پرچم، محتوای آب نسبی برگ، غلظت کلروفیلهای a، b و کل، محتوای پرولین، میزان آب نگهداری شده در برگهای بریده، پایداری غشاء سلولی و پتانسیل آب برگ بودند. علاوه بر این صفات، شاخص‌های تحمل به خشکی نیز بر اساس عملکرد دانه در دو شرایط رطوبتی محاسبه شدند. نتایج نشان داد که تنوع ژنتیکی معنیداری بین ژنوتیپهای مطالعه شده برای اصلاح تحمل به خشکی وجود دارد. نتایج حاصل از ارزیابی شاخص عملکرد (YI)، شاخص پایداری عملکرد (YSI)، بهرهوری متوسط (MP)، میانگین هندسی بهرهوری (GMP)، شاخص تحمل (TOL)، شاخص تحمل به تنش (STI) و شاخص حساسیت به تنش (SSI)، ژنوتیپ‌های نسبتاً یکسانی را به عنوان ژنوتیپ‌های متحمل به خشکی شناسایی کردند، اما با توجه به همبستگی بالا و معنیدار بین شاخص‌های MP، GMP، STI و HMP با عملکرد دانه در هر دو شرایط بدون تنش و تنش خشکی، این شاخص‌ها جهت دستیابی به ژنوتیپهای با عملکرد بالا در هر دو شرایط مناسب بودند. بر این اساس، ژنوتیپ‌های 72YRRGP، T179، T189، 914GB، MARAGHEH(1379-80) و رقم سرداری به عنوان ژنوتیپ‌های متحمل به خشکی شناسایی شدند. تجزیه ضرایب همبستگی نیز نشان داد که از بین صفات مورد بررسی، محتوای پرولین برگ، پایداری غشاء سلولی و طول سنبله دارای رابطه قوی‌تری با شاخص تحمل به خشکی (STI) بودند و به عنوان مهمترین صفات برای انتخاب ژنوتیپهای متحمل به خشکی در این تحقیق معرفی میشوند.

https://cr.guilan.ac.ir/article_1761_eaefba93837f25c51686a9e5045c784d.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات غلات 2252-0163 5 4 2016 03 15 The effect of terminal drought stress on yield and yield components of wheat genotypes اثر تنش خشکی انتهایی بر عملکرد و اجزای عملکرد ژنوتیپ های گندم نان 341 352 1762 FA مجید رجایی عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی فارس (ایستگاه داراب) سیروس طهماسبی عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی فارس (ایستگاه داراب) محمد جواد بیدادی دانش‏ آموخته کارشناسی ارشد گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان کاووس زارع مدرس آموزشکده کشاورزی فسا شهاب سرفرازی کارشناس ارشد زراعت مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان داراب Journal Article 2014 02 17 To investigate the effect of terminal drought stress on wheat, 35 lines and varieties were evaluated as split plot arrangement based on randomized complete block design with three replications under normal irrigation (based on crop water requirement) and terminal drought stress (no irrigation from flowering stage) in Darab Agricultural Research Station in 2009. Drought stress (normal irrigation and terminal drought stress) and wheat genotypes were considered as the main and sub-plots, respectively. The studied traits were included grain yield, yield components and canopy temperature depression (CTD). To select drought tolerant varieties, five drought tolerance indices including stress susceptibility index (SSI), stress tolerance index (STI), mean productivity (MP), geometric mean productivity (GMP) and tolerance (TOL) were also calculated. The results indicated that drought stress reduced grain yield and its components, so that average grain yield under normal and terminal drought stress conditions was 4691 and 3659 kg.ha-1, respectively. The correlation coefficients between grain yield and CTD at three measured stages from heading to physiological maturity as well as average CTD at all three stages under both normal and terminal drought conditions were moderate to relatively high. In total, the results of this research indicated that the CTD could be used as a rapid and effective criterion for screening high yielding genotypes in early generations of breeding programs. Evaluating drought tolerance indices also showed that the MP, GMP and STI are the more effective to select high yielding and drought tolerant varieties. All three indices identified the genotypes 14 and 16 as drought tolerant genotypes. These genotypes had the high yield in both normal and drought stress conditions. به منظور بررسی اثر تنش خشکی انتهایی بر عملکرد و اجزای عملکرد گندم نان آزمایشی با 35 لاین و ژنوتیپ به صورت طرح کرتهای خرد شده در قالب بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار تحت شرایط آبیاری معمولی (آبیاری بر اساس نیاز آبی گیاه) و تنش خشکی انتهای فصل (قطع کامل آبیاری از شروع مرحله گلدهی) در سال زراعی 88-1387 در ایستگاه تحقیقات کشاورزی داراب انجام شد. تنش خشکی (شرایط نرمال رطوبتی و تنش خشکی انتهایی) به عنوان فاکتور اصلی و ژنوتیپهای گندم به عنوان فاکتور فرعی آزمایش در نظر گرفته شدند. صفات مورد مطالعه شامل عملکرد، اجزای عملکرد و کاهش دمای سطح کانوپی بودند و به منظور انتخاب ژنوتیپهای متحمل به خشکی شاخص‏های شدت تنش (SI)، شاخص حساسیت به تنش (SSI)، شاخص تحمل به تنش (STI)، میانگین تولید (MP)، میانگین هندسی تولید (GMP) و شاخص تحمل (TOL) نیز ارزیابی شدند. نتایج نشان داد که تنش خشکی سبب کاهش عملکرد و اجزای عملکرد دانه شد، بهطوری که میانگین عملکرد در شرایط نرمال 4691 کیلوگرم در هکتار و در شرایط تنش خشکی انتهایی 3659 کیلوگرم در هکتار بود. همبستگی بین عملکرد دانه با میزان کاهش دمای کانوپی در هر سه مرحله اندازهگیری آن از زمان گلدهی تا رسیدگی فیزیولوژیک و نیز با میانگین هر سه مرحله هم در شرایط بدون تنش و هم در شرایط تنش خشکی، متوسط تا نسبتاً بالا برآورد شد. بهطور کلی، نتایج این تحقیق نشان داد که استفاده از کاهش دمای کانوپی به عنوان یک معیار با سرعت بالا در اندازهگیری، میتواند جهت انتخاب ارقام با عملکرد بالا در نسلهای اولیه برنامههای اصلاحی مفید باشد. بررسی شاخص‏های تحمل به تنش نیز نشان داد که شاخصهای MP، GMP و STI برای انتخاب ارقام با عملکرد بالا و متحمل به خشکی از کارایی بهتری برخوردار هستند. هر سه شاخص، ژنوتیپهای 14 و 16 را که در هر دو محیط دارای عملکرد بالایی بودند، به عنوان ژنوتیپهای متحمل به خشکی معرفی کردند.

https://cr.guilan.ac.ir/article_1762_1aae5c395fe1734bab26e92088297c21.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات غلات 2252-0163 5 4 2016 03 15 Evaluation of genetic diversity of bread and durum wheat genotypes based on agronomy traits and some morphological traits in non-stress and terminal drought stress conditions ارزیابی تنوع ژنوتیپ های گندم نان و دوروم بر اساس خصوصیات زراعی و برخی از صفات مرفولوژیک در شرایط بدون تنش و تنش خشکی آخر فصل 353 369 1763 FA محسن سعیدی دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه مجید عبدلی دانشجوی دکتری گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه مراغه مهدی شفیعی ابنوی دانش آموخته کارشناسی ارشد پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه ماهرخ محمدی دانش آموخته کارشناسی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه زهرا اسکندری قلعه دانش آموخته کارشناسی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه Journal Article 2014 07 19 To evaluate the genetic diversity and the effect of terminal drought stress on grain yield and some morphological traits of wheat, an experiment was conducted using 56 wheat genotypes in a latis (7×8) with three replications under normal and terminal drought stress conditions in research farm of the Campus of Agriculture and Natural Resources, Razi University, Kermanshah, Iran, in 2010-2011 cropping season. The result of combined analysis of variance indicated high significant differences among genotypes for all studied traits including grain yield, number of grain per spike, 1000-grain weight, spike yield, biomass, harvest index and plant height. Terminal drought stress reduced 34.5% of spike yield, 30% of biomass, 27.2% of grain yield, 21.6% of number of grains per spike, 15.9% of 1000-grain weight, 6.13% of harvest index, 5.64% of plant height and 0.15% of peduncle weight, but it increased 1.47% and 0.20% of peduncle and penultimate internode length, respectively. There were high negative significant correlation between grain yield and penultimate internode length and also between biomass and harvest index under both non-stress and drougth stress conditions, whereas correlation between number of grain per spike and harvest index and between plant height and spike length was highly positive significant. The correlation analysis among grain yield under non-stress and terminal drought stress conditions with different drought tolerance indices showed that stress tolerance index (STI), mean productivity (MP) and geometric mean productivity (GMP) indices were appropriate indicators to identify the high grain yield genotypes. On the basis of these indicators, Moghan-1, Navid, Golestan, Darab-2 and Marvdasht genotypes had the highest grain yield under both experimental conditions. به منظور بررسی تنوع ژنتیکی و اثر تنش خشکی آخر فصل بر عملکرد دانه و برخی از صفات مرفولوژیک گندم، مطالعهای با 56 ژنوتیپ گندم در سال زراعی 90-1389 در مزرعه تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه در قالب طرح لاتیس مستطیل با سه تکرار در شرایط بدون تنش و تنش خشکی آخر فصل انجام شد. نتایج حاصل از تجزیه واریانس مرکب نشان داد که اختلاف معنیداری بین ژنوتیپهای مورد آزمایش از لحاظ صفات عملکرد دانه، تعداد دانه در سنبله، وزن هزار دانه، عملکرد سنبله، بیوماس، شاخص برداشت و ارتفاع گیاه در سطح احتمال یک درصد وجود داشت. در اثر تنش خشکی انتهای فصل، به طور متوسط عملکرد سنبله 5/34 درصد، بیوماس 30 درصد، عملکرد دانه 2/27 درصد، تعداد دانه در سنبله 6/21 درصد، وزن هزار دانه 9/15 درصد، شاخص برداشت 13/6 درصد، ارتفاع گیاه 64/5 درصد، طول سنبله 37/1 درصد و وزن پدانکل 15/0 درصد کاهش، ولی طول پدانکل و طول میانگره ماقبل آخر به ترتیب 47/1 و 20/0 درصد افزایش یافت. در هر دو شرایط نرمال و تنش خشکی، بین عملکرد دانه با طول میانگره ماقبل آخر و نیز بین بیوماس با شاخص برداشت، همبستگی منفی و بسیار معنیداری مشاهده شد، در حالی که همبستگی بین تعداد دانه در سنبله با شاخص برداشت و ارتفاع گیاه با طول سنبله مثبت و بسیار معنیدار بود. تحلیل همبستگی بین عملکرد دانه در شرایط بدون تنش و تنش خشکی آخر فصل با شاخص‌های تحمل به خشکی نشان داد که شاخص‌های STI، MP و GMP مناسبترین شاخصها جهت شناسایی ژنوتیپهای پرمحصول در هر دو شرایط بدون تنش و تنش خشکی بودند. بر این اساس، ژنوتیپهای مغان 1، نوید، گلستان، داراب 2 و مرودشت دارای بیشترین عملکرد دانه در هر دو شرایط آزمایشی بودند.

https://cr.guilan.ac.ir/article_1763_e745ab5fc84b5b3a03af44f8010fbc35.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات غلات 2252-0163 5 4 2016 02 20 The reaction of grain yield and yield components of wheat (Triticum aestivum L.) varieties in competition with Japanese brome (Bromus japonicus L.) in Sistan region واکنش عملکرد و اجزای عملکرد ارقام گندم (Treaticum aestivum L.) در شرایط رقابت با علف هرز بروموس ژاپنی (Bromus japonicus L.) در منطقه سیستان 371 385 1937 FA محبوبه بصیری دانشجوی دکتری گروه زراعت دانشکده کشاورزی دانشگاه زابل سید محسن موسوی نیک دانشیار گروه زراعت دانشکده کشاورزی دانشگاه زابل آسیه سیاه مرگویی استادیار گروه زراعت دانشکده کشاورزی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان سید کاظم صباغ دانشیار گروه زیست شناسی دانشکده علوم دانشگاه یزد منصور سارانی کارشناس مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی سیستان Journal Article 2015 08 02 To determine grain yield and its components of four wheat cultivars in competition with Japanese brome (Bromus japonicus L.), a field experiment was carried out in factorial arrangement using randomized complete blocks design with four replications at the Chah-Nimeh Station, University of Zabol, Iran, in 2014-2015 growing season. The experimental factors were four wheat varieties (Hamoon, Hirmand, Boolani and Kalak Afghani) and weed densities in seven levels of Japanese brome (0, 100, 150, 200, 250, 300 and 400 plants per m2). In this research, grain yield and its related traits including harvest index, biological yield, number of tiller per plant, 1000-grain weight, number of grain per spike, number of fertile tiller per plant and number of spike per m2 were measured. Results of analysis of variance showed that there were the significant differences among wheat varieties and among weed densities for all studied traits and variety × weed density interaction for all studied traits except for harvest index. The results also indicated that reaction of varieties were significantly different in terms of competition with Japanese brome, so that the highest number of tiller, plant height, biological yield and grain yield were obtained from the Kalak Afghani variety and biologic and grain yield of the Japanese brome in competition with this variety was far less than the other varieties. Totally, results of this research revealed that the grain yield more than the biologic yield of wheat varietieswas affected by competition with Japanese brome and interference tolerance index (ITI) of wheat varieties in biologic yield was more than the grain yield. به منظور ارزیابی عملکرد و اجزای عملکرد چهار رقم گندم در شرایط رقابت با علف هرز بروموس ژاپنی، آزمایشی مزرعهای به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی در سال زراعی 94-1393 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه زابل اجرا شد. فاکتورهای آزمایش شامل چهار رقم گندم (هامون، هیرمند، بولانی و کلک افغانی) و هفت سطح علف هرز (صفر، 100، 150، 200، 250، 300 و 400 بوته در متر مربع) بود. در این تحقیق، عملکرد دانه و صفات مرتبط با آن شامل شاخص برداشت، عملکرد زیستتوده، ارتفاع بوته، تعداد پنجه در بوته، وزن هزار دانه، تعداد دانه در سنبله، تعداد پنجه بارور در بوته و تعداد سنبله در متر مربع اندازهگیری شدند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که بین ارقام گندم و بین سطوح تراکم علف هرز از نظر تمامی صفات مورد مطالعه و برهمکنش رقم × تراکم علف هرز، به جز شاخص برداشت، تفاوت معنیداری وجود داشت. نتایج مقایسه میانگینها نیز نشان داد که واکنش ارقام در شرایط رقابت با بروموس ژاپنی متفاوت بود، به طوری که بیشترین تعداد پنجه، ارتفاع بوته، عملکرد زیستتوده و عملکرد دانه از رقم کلک افغانی به دست آمد و وزن خشک و عملکرد بذر بروموس ژاپنی در رقابت با این رقم به مراتب کمتر از سایر ارقام گندم بود. بهطور کلی نتایج این تحقیق نشان داد که عملکرد دانه بیشتر از عملکرد زیستتوده تحت تأثیر رقابت با بروموس ژاپنی قرار گرفت و شاخص تحمل به تداخل ارقام گندم در صفت عملکرد زیستتوده بیشتر از عملکرد دانه بود.

https://cr.guilan.ac.ir/article_1937_a9341b0d0621501e93442c5840051fe6.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات غلات 2252-0163 5 4 2016 03 15 Evaluation of yield and yield components of oat genotypes under rainfed and irrigated conditions in Sarpol-e-Zahab بررسی عملکرد و اجزای عملکرد ژنوتیپ‎های یولاف زراعی تحت شرایط دیم و آبی در شهرستان سرپل ذهاب 387 398 1765 FA صحبت بهرامی نژاد دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه سعید شیخه پور کارشناس ارشد گروه زراعت و اصلاح نباتات پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه ایرج پیرمرادی کارشناس مرکز آموزش جهاد کشاورزی شهرستان سرپل ذهاب Journal Article 2014 07 21 Identification of tolerant genotypes to rainfed condition is one of the important breeding objectives in cereals such as oats. Therefore, this research was performed to evaluate 21 oat genotypes under rainfed and irrigated conditions each in a randomized complete block design with three replications in Sarpol-e-Zahab, Kermanshah, during 2011-2012 cropping season. The results of analysis of variance showed significant variation among genotypes for yield, yield components and other studied morphological traits under both conditions. All studied traits except number of grain per spike were reduced under rainfed condition compared to irrigated condition. Factor analysis identified two factors that explained the correlation among the drought tolerance indices. The first factor was named of yield potential and drought resistance and the second factor was called drought tolerance. The compatible and incompatible genotypes to rainfed conditions were separated by cluster analysis. Totally, based on the drought tolerance indices and the other analyses, the genotypes Potoroo, Brusher, Euro and Ufrgs940886-4 were known as the genotypes with higher grain yield in both conditions and Nasta, Arnold, Kaloptt and 13Zop95 were known as the genotypes with lower grain yield and incompatible to rainfed condition. شناسایی ژنوتیپهای متحمل به شرایط دیم یکی از اهداف مهم اصلاحی در غلات از جمله یولاف زراعی است. بر این اساس، 21 ژنوتیپ یولاف در آزمایشی بر پایه طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در دو شرایط دیم و آبی در شهرستان سرپل ذهاب استان کرمانشاه در سال زراعی 1391-1390 مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که تنوع معنیداری در بین ژنوتیپها از نظر عملکرد دانه، اجزای عملکرد و صفات مورفولوژیک در هر دو شرایط آبی و دیم وجود دارد. تمامی صفات مورد اندازهگیری به غیر از تعداد دانه در خوشه تحت شرایط دیم نسبت به شرایط آبی کاهش یافتند. نتایج تجزیه به عاملها دو عامل را شناسایی کرد که دلیل وجود همبستگی بین شاخصهای مورد مطالعه بودند. عامل اول پتانسیل تولید عملکرد و مقاومت به خشکی و عامل دوم تحمل به خشکی نامگذاری شد. با استفاده از تجزیه خوشهای نیز ژنوتیپهای سازگار و ناسازگار به شرایط دیم تفکیک شدند. در نهایت بر اساس نتایج حاصل از شاخصهای تحمل و سایر نتایج، ژنوتیپهای Potoroo، Brusher، Euro و Ufrgs940886-4 به عنوان ژنوتیپهای با عملکرد بالا در هر دو شرایط دیم و آبی و ژنوتیپهای Nasta، Arnold، Kaloptt و 13Zop95 به عنوان ژنوتیپهای با عملکرد پایین و ناسازگار به شرایط دیم شناخته شدند.

https://cr.guilan.ac.ir/article_1765_c41850730eb56136875dfe32e5a20fa0.pdf