دانشگاه گیلان تحقیقات غلات 2252-0163 6 4 2016 12 21 Studying the relationships between yield and yield components and stability of some of rice genotypes using biplot method بررسی روابط بین عملکرد و اجزای عملکرد و پایداری تعدادی از ژنوتیپ‌های برنج با استفاده از روش بای‌پلات 411 421 2274 FA علی محدثی عضو هیئت علمی، ایستگاه تحقیقات برنج تنکابن، سازمان، تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تنکابن، ایران رحمان عرفانی عضو هیئت علمی، موسسه تحقیقات برنج کشور، معاونت مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، آمل، ایران پیمان شریفی دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران هاشم امین‌پناه دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران ابوذر عباسیان باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران Journal Article 2015 12 07 Adequate knowledge of the interrelationships among traits is essential in planning and evaluating breeding programs for rice improvement. The objectives of this research were to study the stability of seven rice genotypes over the studied environments, determining the interrelationships among traits and identifying suitable traits for indirect selection to improve rice grain yield. Six promising rice lines selected from preliminary yield trial in 2011-2012, including Shirodi as control cultivar were evaluated using randomized complete block design with three replications in two locations of Mazandaran province (Tonekabon and Sari) during three growing seasons from 2012-2014. Combined analysis of variance showed significant effects of genotype and genotype × environment interaction for grain yield. The GGE biplot analysis showed that genotype 6 (G6) with the highest grain yield (6218.06 kg.ha^-1) was ranked in second place in term of stability. The GT biplot analysis revealed that grain yield was positively correlated with number of filled grain, number of total grain and plant height and negatively correlated with number of tillers per plant and panicle length. Therefore, number of filled grain, number of total grain and plant height were suitable traits for indirect selection to improve rice grain yield. In conclusion, G6 [No. 39 from IR 67015-22-6-2-(A37632) × (Amol3 × Ramzanalitarom)] and G5 [No. 126 from IR 67015-22-6-2-(A37632) × (Amol3 × Ramzanalitarom)] were the best genotypes that can be considered to release the new varieties. دانش کافی از روابط میان صفات در برنامه‌های اصلاحی برای اصلاح ارقام جدید برنج ضروری است. هدف از تحقیق حاضر، بررسی پایداری هفت ژنوتیپ برنج در محیط‌های مورد مطالعه، تعیین روابط میان صفات و شناسایی صفات مناسب برای انتخاب غیرمستقیم جهت بهبود عملکرد دانه برنج بود. شش لاین امیدبخش، انتخاب شده از آزمایش مقدماتی عملکرد سال 1390-1389، به همراه رقم شاهد شیرودی، در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در دو منطقه استان مازندران (تنکابن و ساری) طی سه سال زراعی  1392-1390 مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس مرکب نشان داد که اثر ژنوتیپ و برهمکنش ژنوتیپ × محیط برای صفت عملکرد دانه معنی‌دار بود. تجزیه گرافیکی GGE بای‌پلات نشان داد که ژنوتیپ 6 بر اساس دو معیار میانگین عملکرد و پایداری با بیشترین عملکرد دانه (06/6218 کیلوگرم در هکتار) در رتبه دوم از نظر پایداری قرار گرفت. تجزیه گرافیکی ژنوتیپ × صفت (GT) نیز نشان داد که عملکرد دانه همبستگی مثبت و معنی­دار با تعداد دانه پر، تعداد کل دانه و ارتفاع بوته و همبستگی منفی و معنی­دار با تعداد پنجه در بوته و طول خوشه داشت. بنابراین، تعداد دانه پر، تعداد کل دانه و ارتفاع بوته صفاتی بودند که برای بهبود عملکرد دانه برنج از طریق انتخاب غیرمستقیم مناسب بودند. در مجموع، ژنوتیپ‌های 6 (شماره 39 از [(رمضانعلی طارم × آمل 3) × (37632A) –2-6-22-67015 IR] و 5 (شماره 126 از [(رمضانعلی طارم × آمل 3) × (37632A) –2-6-22-67015 IR]) بهترین ژنوتیپ‌ها بودند که می‌توانند به­منظور معرفی رقم­های جدید مورد توجه قرار گیرند. https://cr.guilan.ac.ir/article_2274_dc63f0ff82060b860183e9685ad8b260.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات غلات 2252-0163 6 4 2016 12 21 Effect of paddy moisture, drying air temperature and type of whitener on the whole kernel percentage and quality characteristics of the common rice cultivarsin north of Iran اثر رطوبت شلتوک، دمای خشک کن و نوع سفیدکن بر درصد برنج سالم و ویژگی های کیفی برخی از ارقام برنج متداول در شمال ایران 423 435 2275 FA کبری تجددی طلب استادیار پژوهش،موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران عاصفه لطیفی کارشناس، موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران فاطمه حبیبی استادیار پژوهش، موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران Journal Article 2014 08 12 Different rice varieties, due to their inherent characteristics, show different reactions to changing the drying conditions and milling operations. Hence, determining the optimum drying conditions and selecting the appropriate milling system can play an important role in reducing the losses in the milling process. In this regard, in order to study the effects of the paddy drying parameters and type of whitener on whole kernel percentage and the quality characteristics of two local and two high yielding rice varieties in the north of Iran, the factorial experiment with four factors in a completely randomized design was used. The four factors were including the rice variety in 4 levels (Hashemi, Tarom, Gohar and Keshvari), type of whitener in 2 levels (abrasive and friction), paddy final moisture content in 2 levels (9-10 and 11-12%) and drying air temperature in 2 levels (40 and 50°C). Results revealed that water absorption of Gohar and Keshvari was lower than that of Hashemi and Tarom, however the effect of milling system was not significant on water absorption. Higher and lower solid loss related to Gohar and Taroom, respectively. In total, results of this research showed that drying of paddy with 40°C, final moisture content of 11-12% and applying the abrasive type whitener for milling of local and high yielding rice varieties achieved more whole kernel, butfor milling of paddy with friction type system, final moisture content of 9-10% lead to more whole kernel.      ارقام مختلف شلتوک به‌دلیل ویژگی­های ذاتی متنوع، واکنش‌های متفاوتی نسبت به شرایط خشک­کردن و عملیات تبدیل نشان می­دهند. از این­رو، تعیین عوامل مطلوب خشک­کردن شلتوک و انتخاب سیستم تبدیل مناسب می‌تواند نقش به‌سزایی درکاهش ضایعات در فرآیند تبدیل داشته باشد. در این راستا، به­منظور مطالعه اثر عوامل خشک­کردن شلتوک و نوع سفیدکن بر درصد برنج سالم و ویژگی­های کیفی دو رقم برنج محلی و دو رقم پرمحصول شمال ایران، از آزمایش فاکتوریل چهار فاکتوره در قالب طرح کاملاً تصادفی استفاده شد. چهار فاکتور شامل نوع رقم در چهار سطح (هاشمی و طارم، گوهر و کشوری)، نوع سفید‌کن در دو سطح (سایشی و مالشی)، رطوبت نهایی شلتوک در دو سطح (10-9 و 12-11 درصد) و دمای خشک‌کن در دو سطح (40 و50 درجه سلسیوس) بودند. نتایج نشان داد که جذب آب ارقام گوهر و کشوری کمتر از ارقام هاشمی و طارم بود، اما اثر نوع سفیدکن بر جذب آب معنی‌دار نبود. بیشترین و کمترین از دست دادن مواد جامد نیز به­ترتیب متعلق به ارقام گوهر و طارم بود. در مجموع مقایسه فاکتورهای مورد مطالعه در این تحقیق نتایج نشان دادکه خشک کردن شلتوک با دمای40 درجه سلسیوس و رطوبت نهایی12-11 درصد و به‌کارگیری سفید‌کن سایشیبرای تبدیل ارقام محلی و پرمحصولباعث تولید برنج سالم بیشتری شد، امابرای تبدیل شلتوک با سیستم اصطکاکی، رطوبت نهایی10-9 درصد منجر به تولید برنج سالم بیشتری شد. https://cr.guilan.ac.ir/article_2275_ef85af83019c97a3ab18854b07ef9fa8.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات غلات 2252-0163 6 4 2016 12 21 Effect of integrated management of irrigation regimes, chemical fertilizers and compost on some soil moisture extracted characteristics in paddy field تاثیر مدیریت تلفیقی رژیم‌های آبیاری، کودهای شیمیایی و کمپوست بر برخی ویژگی های عصاره خاک شالیزار 437 450 2276 FA تیمور رضوی پور دانش‌آموخته دکتری، گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران (آدرس جدید: عضو هیئت علمی، بخش تحقیقات آب و خاک، موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران) علیرضا آستارایی دانشیار، گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران امیر لکزیان استاد، گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران حجت امامی دانشیار، گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران مسعود کاووسی دانشیار پژوهش، بخش تحقیقات آب و خاک، موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران Journal Article 2016 02 15 Quantification of fertilizers losses is important to ensure sustainability of soil fertility, surface and ground water resources and for the development of crop nutrient management. Due to evaluation the effect of organic and chemical fertilizers under different irrigation regimes on chemical properties of soil, a split plot experiment in a randomized complete block design with three replications was conducted at Rice Research Institute of Iran, during 2013 and 2014. Irrigation regimes were 1.3, 1 and 0.7 times of evaporation from evaporation pan as the main plot while six different kinds of fertilizers as the sub plots,C₁= no fertilizer, C₂=N₆₀- P₃₀- K₆₀ kg.ha^-1, C₃= C₂ + compost (5 t.ha^-1), C₄= N₆₀ kg.ha^-1 + compost (5 t.ha^-1), C₅= P₃₀- K₆₀kg.ha^-1) + compost (5 t.ha^-1), and C₆= compost (5 t.ha^-1). Soil water extractions were gathered in 15, 25 and 50 days after seedling (i.e. 4 to 5 days after urea fertilizer application) and measured their salinity, pH, total nitrogen and potassium. The results showed that despite the significant effects of treatments on measured properties, the amount of irrigation water will be saved 21.18 and 42.46 percent by changing the irrigation method from flooded to 1 and 0.7 of evaporation, respectively. Using compost instead of chemical fertilizers in the soil will be reduced 39.19 percent of total nitrogen and 48.15 percent of total potassium in the soil extraction. The results of this research indicated that using a combination of compost (5 t.ha^-1) and nitrogen (60 kg.ha^-1) together with irrigation regime of one times evaporation from pan can save water and protect the environment and at the same time also produced the highest yield.   برای رسیدن به کشاورزی پایدار، تعیین مقدار تلفات کود مصرفی در مدیریت عناصر غذایی، حاصل­خیزی خاک و آلودگی آب‌های سطحی و زیرزمینی دارای اهمیت زیادی است. به­منظور بررسی تاثیر کاربرد کودهای آلی و شیمیایی در رژیم‌های مختلف آبیاری بر ویژگی­های شیمیایی خاک شالیزار، آزمایشی به صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در موسسه تحقیقات برنج کشور در سال‌های 1392 و 1393 اجرا شد. فاکتور اصلی آزمایش سه نوع رژیم آبیاری شامل میزان 3/1 (شاهد)، 1 و 7/0 برابر تبخیر از تشت تبخیر و فاکتور فرعی آزمایش شامل شاهد بدون کود (C₁)، N₆₀- P₃₀- K₆₀ کیلوگرم در هکتار (C₂)، 5 تن در هکتار کمپوست + N₆₀- P₃₀- K₆₀ کیلوگرم در هکتار (C₃)، 5 تن در هکتار کمپوست + N₆₀ کیلوگرم در هکتار (C₄)، 5 تن در هکتار کمپوست + P₃₀- K₆₀ کیلوگرم در هکتار (C₅) و 5 تن در هکتار کمپوست (C₆) بود. به­منظور بررسی تلفات کود، غلظت نیتروژن و پتاسیم عصاره خاک در فاصله زمانی 15، 25 و 50 روز پس از انتقال نشاها به زمین اصلی اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که با وجود اثر معنی‌دار تیمارها بر خصوصیات اندازه‌گیری شده، با تغییر روش آبیاری از غرقاب دائم به یک و 7/0 برابر تبخیر، 18/21 و 46/42 درصد در مقدار آب صرفه‌جویی می­شود. با کاربرد کمپوست در خاک به­جای کودهای شیمیایی نیز به­ترتیب 19/39 و 15/48 درصد از نیتروژن و پتاسیم در عصاره خاک کاسته شد. به­طور کلی، نتایج این تحقیق نشان داد که استفاده تلفیقی از 5 تن در هکتار کمپوست و 60 کیلوگرم در هکتار نیتروژن همراه با آبیاری به­اندازه یک برابر تبخیر از تشت تبخیر، می­توان ضمن صرفه‌جویی در مصرف آب و حفظ محیط زیست، بیشترین محصول را نیز تولید کرد. https://cr.guilan.ac.ir/article_2276_1c048fb3e19218d0baba52f23760460e.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات غلات 2252-0163 6 4 2016 12 21 Investigating the compatibility of bread wheat genotypes using Eberhart-Russell, simultaneous selection, bi-plotand non-parametric rankingmethods بررسی سازگاری ژنوتیپ های گندم نان با استفاده از روش های ابرهارت راسل، غیرپارامتری رتبه ای،گزینش هم‌زمان و بای پلات 451 464 2277 FA علیرضا تاری نژاد دانشیار، گروه بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران Journal Article 2014 08 17 To study the stability of 20 bread wheat genotypes forgrain yield and yield components, an experiment was carried outinrandomized complete block design with two replications in five environmentsin East Azarbaijan provience, Tabriz and Meyane agricultural stations, Iran,during 2011-2014. The results of combined analysis of variance showed that the genotype × environment interaction was significant (at least p<0.05) for yield and yield components. Therefore,the stability analysis of the studied genotypes was conducted for yield and yield components usingEberhart and Russull, simultaneous selection and ranking non-parametricmethods. Result from the combination of these methods showed that the genotypes 5, 14 and 8 for 1000-grain weight,the genotypes 1 , 5 and 6 for number of grain per spike and the genotypes 6 17 and 1 for number of spike per m², besides having less interaction with the environment than the other genotypes,had also higher yield potential. Hovewer, for grain yield the genotypes 5(Yang87-158) and 8(Milan CM75118-B-5M-1Y-05M) with grain yield of 6.47 and 6.38 t/ha, respectively, had less interaction with the environment and more stability and can be recommended for cultivation in similar climate in spring. The result of this research also showed that the stability analysis by ranking method had similar results with simultaneous selection method.       به­منظور مطالعه برهمکنش ژنوتیپ × محیط و سازگاری بیست ژنوتیپ پیشرفته گندم نان بهارهاز نظر عملکرد و اجزای عملکرد دانه، آزمایشیبا استفاده از طرح پایه بلوک­های کامل تصادفی با دو تکرار طی سال­هایزراعی 93-1390درایستگاهتحقیقاتکشاورزیتبریز و میانهدر مجموعدرپنجمحیط (ترکیبسالومکان) اجرا شد. تجزیه مرکب داده­ها نشان داد که برهمکنش ژنوتیپ × محیط برای تمام صفات مورد اندازه­گیری (عملکرد دانه، وزن هزار دانه، تعداد دانه در سنبله و تعداد سنبله در واحد سطح) حداقل در سطح احتمال پنج درصد معنی­دار بود. بر این اساس، تجزیه پایداری ژنوتیپ­هابر اساس روش ابرهارت و راسل، روش غیرپارامتری رتبه­ای و روش گزینش همزمان برای عملکرد دانه و اجزای آن انجام شد. نتایج تلفیق این روش­ها نشان داد که از نظر وزن هزاردانه ژنوتیپ­های شماره 5، 14 و 8، تعداد دانه در سنبله ژنوتیپ­های شماره 1، 5 و 6، تعداد سنبله در واحد سطح ژنوتیپ­های شماره 6، 17 و 1، ضمن داشتن برهمکنش کمتر با محیط نسبت به سایر ژنوتیپ­ها، از پتانسیل تولید بالاتری نیز برخوردار بودند، اما از نظر عملکرد دانه، ژنوتیپ شماره5 با شجره Yang87-158و ژنوتیپ شماره 8 با شجره Milan CM75118-B-5M-1Y-05M به­ترتیب با عملکرد 47/6 و 38/6 تن در هکتار سازگاری بیشتر و برهمکنش کمتری با محیط داشتند و قابل توصیه جهت کشت در اقلیم مشابه از نظر آب و هوایی هستند. همچنین،نتایج حاصل از این تحقیقنشان داد که در تجزیه اثرمتقابل ژنوتیپ× محیط، روش رتبه­ای تا حدود زیادی نتیجه مشابه­ای با روش گزینش همزمان ارایه می­دهد. https://cr.guilan.ac.ir/article_2277_eb100c6b629bfeb630c7236db554039c.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات غلات 2252-0163 6 4 2016 12 21 Comparison of the effect of water deficit and salt stresses on the growth, sodium and potassium content of wheat (Triticum aestivum L.) مقایسه اثر تنش شوری و کم آبی بر رشد و محتوای سدیم و پتاسیم گندم نان (Triticum aestivum L.) 465 476 2278 FA محمود عطارزاده دانشجوی دکتری، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران محسن موحدی دهنوی دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران محمد رضا غفاریان هدش دانشجوی دکتری، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران Journal Article 2015 10 10 To study the effect of water deficit and salinity stresses on morpho-physiological characteristics of wheat seedling cv. Flat, a pot experiment was conducted in completely randomized design with three replications in Faculty of Agriculture, University of Yasouj, Iran, in 2015. The studied treatments were seven treatments including three levels of each water deficit and salinity stresses with similar osmotic potential (-2.47, -4.94 and -7.42 bar) together with a control treatment (Hoagland solution). Salinity and drought stresses were applied using sodium chloride and polyethylene glycol 6000, respectively. The results showed that shoot dry weight significantly decreased under the effect of salinity and drought stresses compared to control treatment. Drought stress increased root dry weight of wheat, so that the highest root dry weight was observed in polyethylene glycol of -7.42 bar. The maximum and minimum sodium content of shoot and root obtained from -7.42 bar salinity and control, respectively which have not significant differences with drought stress levels. The salinity of -7.42 bar significantly reduced shoot and root potassium content. The highest shoot to root potassium ratio obtained form control and the lowest from -7.42 bar salinity stress. Protein content and catalase and peroxidase enzymes activity significantly increased by increasing the salinity and drought levels. In general, the results of this study showed that salinity compared to water stress have higher negative influence on wheat which reduces shoot and root dry weight. به­منظور بررسی و مقایسه اثر تنش­های شوری و کم­آبی بر ویژگی‏های مورفو-فیزیولوژیکی گیاهچه­های گندم (رقم فلات)، آزمایشی گلدانی به­صورت طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه یاسوج در سال 1394 انجام شد. در مجموع هفت تیمار شامل سه سطح از هر یک از تنش­های شوری و کم­آبی القاء شده با پتانسیل اسمزی مشابه (47/2- ، 94/4- و 42/7- بار) به­همراه یک تیمار شاهد مورد مطالعه قرار گرفت. تنش شوری با استفاده از کلرید سدیم و تنش کم­آبی با استفاده از پلی‏اتیلن‏گلیکول 6000 اعمال شدند. وزن خشک اندام هوایی در تیمارهای مختلف تنش شوری و تنش کم­آبی نسبت به شاهد، کاهش معنی‏داری نشان داد. تنش کم­آبی سبب افزایش وزن خشک ریشه شد و بیشترین میزان وزن خشک ریشه در تیمار 42/7- بار پلی‏اتیلن‏گلیکول مشاهده شد. بیشترین میزان محتوای سدیم اندام هوایی و ریشه در تیمار تنش شوری 42/7- بار و کمترین آن در شرایط تیمار شاهد مشاهده شد که با سطوح تنش کم­آبی تفاوت معنی‌داری نداشت. همچنین تیمار تنش شوری 42/7- بار موجب کاهش معنی‏دار محتوای پتاسیم اندام هوایی و ریشه شد. بالاترین نسبت پتاسیم اندام هوایی به ریشه در تیمار شاهد و کمترین آن در تیمار تنش شوری 42/7- بار مشاهده شد. با افزایش سطح هر دو تنش شوری و کم­آبی، میزان پروتئین­های‏ محلول و فعالیت آنزیم­های کاتالاز و پراکسیداز افزایش معنی‏داری نشان دادند. در مجموع، نتایج این تحقیق نشان داد که تنش شوری نسبت به تنش کم­آبی تأثیر منفی بیشتری بر گندم دارد و وزن خشک اندام هوایی و ریشه را کاهش می­دهد. https://cr.guilan.ac.ir/article_2278_aa605a8a1a8c4a85e854c458410cd941.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات غلات 2252-0163 6 4 2016 12 21 Management of developmental stages of six wheat varieties by changing planting dates and nitrogen fertilizer levels in the Rokh cold plain of Khorasan Razavi مدیریت مراحل نموی شش رقم گندم با تغییر تاریخ کاشت و سطوح کود نیتروژن در منطقه سردسیر جلگه رخ خراسان رضوی 477 488 2279 FA علی بیجندی دانش آموخته دکتری، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران محمد کافی استاد، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران حمید رضا شریفی استادیار پژوهش، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران Journal Article 2015 09 09 To evaluate the effect of planting date and nitrogen fertilizer on various developmental stages of six wheat cultivars, this experiment was conducted using split split plot in a randomized complete block design with three replications in Rokh plain of Khorasan Razavi, Iran, in 2013-2014. The experimental factors were including planting date in three levels (October 10, November 5 and November 30) as main plots, nitrogen fertilizer in three levels (No fertilizer, 150 and 300 kg.ha^-1) as sub plots and six wheat varieties (Zarin, Gascogne, Sayunz, Pishgam, Alvand and Mihan) as sub-sub plots. The results showed that varieties were significantly different at various developmental stages, so that Pishgam showed the highest and Mihan showed the lowest thermal needs from planting to rippening. A delay in planting reduced duration of developmental stages and consequiently reduced growth degree days (GDD), so that planting date from October 10 to November 30 caused a reduction of 656.7 GDD. Application of more nitrogen fertilizer increased duration of double ridges to end spikelet initiation (11.12%) and spikelet initiation to pollination stages (11.35%). The early developmental stages that determines the number of grains per spike as one of the main yield components, had the highest correlation coefficient with grain yield. Therefore, in case of delayed planting date of wheat, it would be possible to postpone wheat developmental stages by applying more nitrogen fertilizer. The results also indicated that in optimum planting date (October 10), Pishgam and in the late planting date (November 5 and 30), Alvand showed better performance than the other varieties. به­منظور مطالعه اثر تاریخ کاشت و کود نیتروژن بر مراحل مختلف نموی گندم، آزمایشی به­صورت کرت­های دوبار خرد شده در قالب طرح بلوک‏های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 1393-1392 در مرکز تحقیقات خراسان رضوی اجرا شد. تیمارها شامل تاریخ کاشت در سه سطح (10 مهر، 5 آبان و 30 آبان) در کرت­های اصلی، کود نیتروژن در سه سطح (صفر، 150 و 300 کیلوگرم اوره در هکتار) در کرت­های فرعی و شش رقم گندم (زرین، گاسکوژن، سایونز، پیشگام، الوند و میهن) در کرت­های فرعی فرعی در نظر گرفته شدند. نتایج نشان داد که رقم پیشگام و میهن با 77/2516 و 17/2422 به­ترتیب بیشترین و کمترین نیاز حرارتی برای طی کردن مرحله نمو را به خود اختصاص دادند و تأخیر در کاشت سبب کاهش طول مراحل نموی و کاهش درجه - روز لازم برای اتمام مراحل نموی شد. کاربرد بیشتر نیتروژن، طول مراحل نموی گندم به­ویژه مرحله برجستگی دوگانه تا سنبلچه انتهایی و سنبلچه انتهایی تا گرده­افشانی را به­ترتیب 12/11 و 35/11 درصد افزایش داد. از بین مراحل نموی نیز مراحل ابتدایی که تعیین کننده تعداد دانه هستند، بیشترین همبستگی را با عملکرد دانه داشتند. بنابراین، در صورت تأخیر در کاشت می­توان با مصرف بیشتر کود نیتروژن مراحل نموی گندم را به تأخیر انداخت. بر اساس نتایج این تحقیق، رقم پیشگام در تاریخ کاشت مناسب (10 مهر) و رقم الوند در تاریخ­های کاشت دیر (5 و 30 آبان) در بیشتر مراحل رشد نسبت به سایر ارقام برتری داشتند. https://cr.guilan.ac.ir/article_2279_55592873a1c34005d13a3f29bd0c1b7f.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات غلات 2252-0163 6 4 2016 12 21 Study on the effect of agricultural management factors on fungal diseases diversity indices and wheat yield in Gorgan using decision tree analysis CART بررسی اثر عوامل مدیریت زراعی بر شاخص‌های تنوع بیماری های قارچی و عملکرد گندم در شهرستان گرگان با استفاده از روش تحلیل درخت تصمیم گیری CART 489 505 2280 FA ابراهیم زینوند لرستانی دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران بهنام کامکار دانشیار، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران سید اسماعیل رضوی استادیار، گروه گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران Journal Article 2015 01 27 To evaluate the qualitative and quantitative effects of agricultural managements on the fungal diseases of wheat, a study was carried out at 67 wheat-grown fields located in 8 villages in four geographical sides of Gorgan, Golestan province, Iran, in 2010. Samples were taken using 0.25×0.25 m quadrates. Then pathogenic fungi were identified and used to calculate the biodiversity of pathogenic fungi, heterogeneity index of Shannon-Wiener and Simpson.Qualitative and quantitative state of agricultural managements was provided by a researcher made questionnaires from farmers. The classification and regression trees (CART) procedure showed that nitrogen fertilizer, plant density and potash fertilizer were the most important management factors affecting the Shannon-Wiener diversity index variations, and nitrogen fertilizer, plant density and phosphorus fertilizer were the most important management factors affecting the Simpson diversity index variations. Moreover, the most variability of wheat yield was mainly interpreted by management factors including seeding rate, nitrogen fertilizer and previous two years rotation. Overall, nitrogen fertilizer and seeding rate (plant density) were common between wheat yield and both Shannon-Wiener and Simpson indices, so that, nitrogen fertilizerexplained 38 and 31% of the Shannon-Wiener and Simpson indices variations, respectively, while 46% of the wheat yield variation was explained by seeding rate. The resultssuggest that appropriate amount of nitrogen fertilizer and desirable plant density were effective management options to improve the yield and reduce the fungal diseases in the Golestan province. به­منظور بررسی اثر عوامل کمی و کیفی مدیریت زراعی بر بیماری­های قارچی و عملکرد گندم، مطالعه‏ای در بهار سال 1389 در 67 مزرعه از هشت روستا واقع در چهار جهت شهرستان گرگان صورت گرفت. نمونه­برداری از مزارع گندم با استفاده از کادر 25/0 مترمربعی صورت گرفت. سپس بیماری­های قارچی شناسایی و برای محاسبه تنوع زیستی قارچ‏های بیمارگر از دو شاخص‏ هتروژنیتی شانون- وینر و سیمپسون استفاده شد. عوامل کمّی و کیفی مدیریتی در قالب پرسش­نامه از کشاورزان تهیه شد. تجزیه و تحلیل داده­ها با روش درخت تصمیم­گیری CART(Classification and Regression Trees) نشان داد که کود نیتروژن، تراکم گیاهی و کود پتاس مهم­ترین عوامل مدیریتی اثرگذار بر تغییرات شاخص تنوع شانون- وینر و کود نیتروژن، تراکم گیاهی و کود فسفر مهم­ترین عوامل مدیریتی اثرگذار بر تغییرات شاخص سیمپسون بودند. علاوه بر این، بیشترین تغییرات عملکرد گندم به­طور عمده توسط سه عامل مدیریتی میزان بذر، کود نیتروژن و تناوب پاییزه دو سال قبل نشان داده شد. به­طور کلی دو عامل مدیریتی کود نیتروژن و میزان بذر مصرفی یا تراکم گیاهی در بین شاخص­های تنوع و عملکرد گندم مشترک بودند که کود نیتروژن به­ترتیب 38 و 31 درصد از تغییرات شاخص­های شانون- وینر و سمپسون و میزان بذر مصرفی 46 درصد از تغییرات عملکرد گندم را شامل شدند. نتایج این تحقیق نشان داد که مقدار مناسب کود نیتروژن و تراکم گیاهی مطلوب راهکارهای مدیریتی مؤثر در بهبود عملکرد گندم و کاهش بیماری­های قارچی آن در استان گلستان هستند. https://cr.guilan.ac.ir/article_2280_0f31575a944989d7895af5c2452b97dc.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات غلات 2252-0163 6 4 2016 12 21 Cultural practices on weed management in wheat (Triticum aestivum L.) fields with emphasis on winter wild oat (Avena ludoviciana Durieu) and flixweed (Descurainia sophia (L.) Schur) مدیریت زراعی علف‌های هرز مزارع گندم با تأکید بر یولاف وحشی زمستانه (Avena ludoviciana Durieu) و خاکشیر (Descurainia sophia ( L.) Schur) 507 519 2282 FA سمیه حاجیها دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد یادگار امام خمینی (ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران مهدی مین‌باشی معینی دانشیار پژوهش، موسسه تحقیقات گیاه پزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران علیرضا پازکی دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد یادگار امام خمینی (ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران اسکندر زند استاد پژوهش، مؤسسه تحقیقات گیاه پزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران Journal Article 2015 09 09 In this research, the effects of different levels of nitrogen fertilizer, crop density and variety were investigated on weeds management of wheat with emphasis on winter wild oat (<em>Avena ludoviciana</em>) and flixweed (<em>Descurainia sophia</em>). The experiment was carried out as split plot factorial based on randomized complete block design with three replications at research field of Plant Protection Research Institute, Varamin, Iran, in 2011. Urea fertilizer was considered as main factor and combination of density-variety as sub factor. Results of this study showed that increasing density of Pishtaz and Toos varieties led to reduce in frequency and dry weight of winter wild oat, flixweed and total weed, so that the lowest frequency of winter wild oat (3.55 and 3.66 plant/m² in Pishtaz and Toos, respectively) was observed at 700 plant/m² wheat density and it was 3.33 and 3.66 for flixweed in Pishtaz and Toos, respectively. Hovewer, the frequency and dry weight of winter wild oat, flixweed and total weeds increased by increasing the urea fertilizer levels, so that the minimum frequency of total weeds (9.33 plant/m²) was observed to 250 kg/ha urea fertilizer and 700 plant/m² density of Toos cultivar. Results showed that grain yield decreased in higher densities because of intra-species competition. Due to the reduce in grain yield of Toos variety, the suitable density for this variety was 500 plant/m², while Pishtaz variety showed a positive reaction to both fertilizer levels and plant density and therefore, the density of 600 plant/m² was appropriate to control winter wild oat, flixweed and total weeds in this variety. Although the urea fertilizer increased dry weight of winter wild oat, flixweed and total weeds, however 250 and 450 kg/ha urea fertilizer were satisfactory to achieve suitable grain yield in Tous and Pishtaz varieties, respectively. So for weeds control by increasing the wheat density, fertilizer application should also be increased, therefore to use these methods with a view to reducing herbicide, an appropriate balance between these factors must be established. در این تحقیق، اثر مقادیر مختلف کود نیتروژن، تراکم بوته و رقم بر مدیریت علف‌های هرز گندم با تأکید بر کنترل یولاف وحشی زمستانه (<em>Avena ludoviciana</em>) و خاکشیر (<em>Descurainia sophia</em>) مورد ارزیابی قرار گرفت. آزمایش به­صورت کرت­های خردشده فاکتوریل در قالب بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی مؤسسه تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور واقع در ورامین در سال زراعی 1390 انجام و کود به‌عنوان عامل اصلی و ترکیب رقم-تراکم به‌عنوان عامل فرعی در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد که با افزایش تراکم گندم در دو رقم پیشتاز و طوس، وزن خشک و فراوانی یولاف وحشی زمستانه، خاکشیر و کل علف‌های هرز کاهش می‌یابد، به­طوری­که کم­ترین فراوانی یولاف در تراکم 700 بوته در متر مربع در رقم­های پیشتاز و طوس به­ترتیب با 55/3 و 66/3 و خاکشیر به­ترتیب با 33/3 و 66/3 عدد بود. این در حالی بود که افزایش کود اوره، سبب افزایش فراوانی و وزن خشک یولاف وحشی زمستانه، خاکشیر و کل علف‌های هرز شد، به­طوری که کم­ترین فراوانی علف‌های هرز (33/9 عدد در مترمربع) در تراکم 700 بوته در متر مربع و در سطح کودی 250 کیلوگرم در هکتار در رقم طوس مشاهده شد. نتایج نشان داد که تراکم بالاتر به­دلیل رقابت درون گونه‌ای منجر به کاهش عملکرد شد. با توجه به کاهش عملکرد در رقم طوس، تراکم مناسب برای این رقم 500 بوته بود، در حالی­که رقم پیشتاز هم به سطوح کود و هم به تراکم واکنش مثبت نشان داد و مقدار 600 بوته در متر مربع برای غلبه آن بر یولاف وحشی، خاکشیر و کل علف‌های هرز مناسب بود. اگرچه کود اوره منجر به افزایش وزن خشک یولاف وحشی زمستانه، خاکشیر و کل علف‌های هرز شد، اما جهت رسیدن به عملکرد دانه مطلوب، مقادیر 250 و 450 کیلوگرم در هکتار کود اوره به­ترتیب در ارقام طوس و پیشتاز مناسب بودند. از آنجا که جهت کنترل علف‌های هرز با استفاده از افزایش تراکم گندم، باید مصرف کود را نیز افزایش داد، بنابراین در صورت استفاده از این روش‌‌‌‌ها با رویکرد کاهش مصرف علف‌کش، بین این عوامل باید تعادل مناسبی برقرار کرد. https://cr.guilan.ac.ir/article_2282_40cc50ca15b677498daff582ef19e005.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات غلات 2252-0163 6 4 2016 12 21 Effect of water deficit stress on agronomic traits and superoxide dismutase (Mn-SOD) activity in three maize (Zea mays L.) hybrids تاثیر تنش کم آبی بر صفات زراعیو فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتازدرسه هیبرید ذرت (Zea mays L.) 521 531 2283 FA سجاد م حرم نژاد دانشجوی دکتری، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران مصطفی ولیزاده استاد گروه به نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تیریز، ایران امید سفالیان دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران محمدرضا شیری استادیار پژوهش، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران علی اصغری دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Journal Article 2015 02 02 To study the effects of water deficit stress on three maize hybrids (SC₇₀₄, SC₇₄₀ and NS₆₄₀), an experiment was conducted in split plot based on randomized complete block design with four replications under non-stress and water deficit stress conditions at the Agricultural Research Station of University of Tabriz, Tabriz, Iran, in 2013. Electrophoretic analysis was performed to evaluate the enzymatic activity of superoxide dismutase (Mn-SOD) by using 8% slab polyacrylamide gels and “density × area” values of the electrophoretic bands onto gels were scored asenzymatic activity using MCID software. Malondialdehyde (MDA) content was also evaluated as cellular oxidation index in the studied hybrids under normal and water deficit stress. The results indicated that water deficit stress significantly decreased grain yield, 100-grain weight, ear diameter, ear length, plant height, plant diameter, leaf temperature, chlorophyll index, tassel branch number and tassel length. The cellular oxidation level (MDA) increased in SC₇₀₄ by increasing water deficit stress. TheMn-SOD activity also increased in SC₇₀₄under water deficit showing an increase inoxygen free radicals. The results of this study showed that SC₇₀₄ was tolerant to water deficit stress. به­منظور بررسی اثر تنش کم­آبی بر سه هیبرید ذرت (SC₇₀₄، SC₇₄₀ و NS₆₄₀)، آزمایشی به­صورت کرت­های خرد شده در قالب بلوک­های کامل تصادفی با چهار تکرار تحت شرایط بدون تنش و تنش کم­آبی (قطع آبیاری قبل از گلدهی) در ایستگاه تحقیقات کشاورزی دانشگاه تبریز در سال زراعی 92-1391اجرا شد. تجزیه الکتروفورزی برای فعالیت سوپراکسید دیسموتاز (Mn-SOD) با استفاده از ژل­های پلی­آکریلامید هشت درصد انجام گرفت و میزان "مساحت × شدت" نوارهای روی ژل با استفاده از نرم­افزار MCID ارزیابی و به­عنوان فعالیت آنزیمی ثبت شد. میزان مالون دی­آلدئید (MDA) نیز تحت دو شرایط آزمایشی در هیبریدهای مورد مطالعه به­عنوان شاخص اکسیداسیون سلولی ارزیابی شد. نتایج نشان داد که تنش کم­آبی به­طور معنی­داری سبب کاهش صفات عملکرد دانه، وزن صد دانه، طول بلال، قطر بلال، ارتفاع بوته، قطر بوته، دمای برگ، شاخص کلروفیل، تعداد شاخه کاکل و طول کاکلدر هیبریدهای مورد مطالعه شد. با افزایش تنش­ کم­آبی، شاخص اکسیداسیون سلولی (MDA) در سینگل­کراس 704 افزایش نشان داد. میزان فعالیت دنسیومتریک Mn-SOD نیز در سینگل­کراس 704 تحت تنش کم­آبی افزایش یافت که نشان­دهنده افزایش رادیکال­های آزاد اکسیژن تحت تنش کم­آبی بود. نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که سینگل­کراس 704متحمل به تنش کم­آبی است. https://cr.guilan.ac.ir/article_2283_68c0b9d8ba78d1d8ced800d2cb5439df.pdf

دانشگاه گیلان تحقیقات غلات 2252-0163 6 4 2016 12 21 Investigatingthe genetic diversity in some of cultivated and wild barely genotypes using AFLP molecular markers بررسی تنوع ژنتیکی تعدادی از ژنوتیپ های زراعی و وحشی جو با استفاده از نشانگرهای مولکولی AFLP 533 544 2284 FA معصومه حسینی دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه زیست شناسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران مه لقا قربانلی استاد، گروه زیست شناسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران حسین صبوری دانشیار، گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه گنبدکاووس، گنبدکاووس، ایران احمدرضا دادرس دانش آموخته دکتری، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان، رشت، ایران علی ستاریان استادیار، گروه منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه گنبدکاووس، گنبدکاووس، ایران حسین علی فلاحی استادیار پژوهش، بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،ساری، ایران Journal Article 2014 06 06 In this study, AFLP markers were used to investigate the genetic diversity among 24 genotypes of barley. The eight primer combinations of <em>Eco</em>RI/<em>Tru</em>1I, totally produced 332 scorable bands that 292 (89.15%) were polymorph. Genetic diversity was estimated between 0.29-0.38 using Nei's gene diversity coefficient. Also, genetic similarity of the genotypes varied from 0.20.0 to 0.56. The highest (0.47%) and lowest (0.26%) polymorphism were obtained using primer combinations of <em>Eco</em>RI+ACG-<em>Tru</em>1I+CGA and <em>Eco</em>RI+ACT- <em>Tru</em>1I+CCG, respectively. Cluster analysis using Jaccard coefficient and UPGMA method assigned genotypes to four main groups. In the first and second groups there were six-rows genotypes and in the third and fourth groups a combination of six- and two-rows genotypes. On the based on similarity matrix the genetic distance between Nimrouz and genotype population Khorasan-Razavi also genotype population of Karaje TN2173 and Line EB-86-3 was low, while the genetic distance between genotype population of Tilabad and cross (F1) ALISOS/CI03909-2 was high. Considering to achieving high rates of polymorphism in the present study can use AFLP marker specially primer combination such as ACG- <em>Tru</em>1I+CGA +<em>Eco</em>RI which produced high level of polymorphism as a powerful tool to distinguish of close genotypes and other barley breeding programs. دراینمطالعه،ازنشانگرهایمولکولیAFLP برای بررسی تنوع ژنتیکی بین 24 ژنوتیپ جو استفاده شد. هشت ترکیب آغازگری <em>Eco</em>RI/<em>Tru</em>1I، در مجموع 332 نوار قابل امتیازدهی ایجاد کردند که 292 عدد (15/89 درصد) از آن­ها چند شکل بودند. تنوع ژنتیکی محاسبه شده با روش نی در محدوده 38/0-29/0 بود.شباهتژنتیکیژنوتیپ­ها نیز بین 20/0 تا 56/0 متغیر بود.بیشترین و کمترین درصد چندشکلی به­ترتیب در ترکیب­های آغازگریACG- <em>Tru</em>1I+CGA+<em>Eco</em>RI،(47/0درصد) و <em>Eco</em>RI+ACT - <em>Tru</em>1I+CCG، (26/0 درصد) به­دست آمد. دندروگرام حاصل از تجزیه خوشه­ای با استفاده از ضریب تشابه جاکارد و روشUPGMA  ژنوتیپ­ها را به چهار گروهاصلی تقسیم کرد. در گروه­های اول و دوم ژنوتیپ­های شش­ردیفه و در گروه­های سوم و چهارم ترکیبی از ژنوتیپ­های شش­ردیفه و دوردیفه قرار گرفتند. بر اساس ماتریس ضرایب شباهت، کمترین فاصله ژنتیکی بین رقم نیمروز و ژنوتیپ جمعیتی خراسان­رضوی و نیز بین نمونه جمعیتیTN2173کرج و لاین EB-86-3 مشاهده شد. ژنوتیپ­ جمعیتی تیل­آباد و تلاقی (F1)ALISOS/CI03909-2 نیز بیشترین فاصله ژنتیکی را نشان دادند. با توجه به مشاهده میزان بالای چندشکلی در بین ژنوتیپ­های مطالعه شده در این تحقیق می­توان از نشانگر AFLP و به­ویژه ترکیب آغازگری ACG- <em>Tru</em>1I+CGA+<em>Eco</em>RIکه درصد چندشکلی بالاتری را تولید کرد، به­عنوان یک ابزار توانمند در تمایز ژنوتیپ­های نزدیک و سایر برنامه­های اصلاحی جو استفاده کرد. https://cr.guilan.ac.ir/article_2284_e4b1e55b38a849a77141e684cbe3260c.pdf